Het nieuws van 10 juli 2003

Voorkeur Beeldende Kunst

Botero

Wie de portretten van de Columbiaanse schilder en beeldhouwer Fernando Botero eenmaal heeft gezien, herkent ze direct. De figuren die Botero (1932) uitbeeldt zijn dik, buitensporig dik, maar niet realistisch, en ook niet onsmakelijk. In de vijver bij het Haags Gemeentemuseum ligt een blote mevrouw op haar buik. Ze lacht niet – Botero's figuren lachen nooit – maar heeft het duidelijk naar haar zin. Zijn de beelden, met hun grote vormen, direct en overrompelend, Botero's schilderijen hebben maar gedeeltelijk dat effect. De kinderlijke kleuren en vormen suggereren naïviteit, vrolijkheid, maar omdat niemand ook maar glimlacht hebben de beelden ook iets verontrustends. Het opgeblazen zelfportret heeft nog iets aandoenlijks, net als de taferelen met badende dames met rose nageltjes. Maar bij de griezel met zijn hoedje die tegen een stevig rode achtergrond met een fel vlammetje een sigaartje aansteekt ga je toch twijfelen. En bij een voorstelling van twee Jan Klaasen-achtige figuren die in groene uniformen als poppenkastpoppen op een mannetje staan in te slaan weet je het zeker: Botero is een schilder van de realiteit. Hij is, net als veel naïeve schilders, wel degelijk geëngageerd. Zijn realiteit ligt echter ver van ons Hollandse bed, maar komt uit Zuid-Amerika, waar veel criminaliteit heerst. Jarenlang werd zijn verbeelding gevoed door wat hij in de kerk zag: barokke, kleurige, kitcherige heiligenbeelden in een toneelmatige omgeving. Gruwelen verpakt in mooie roesjes en draperieën. Daar moet de kern liggen van Botero's kunst. Ook die beelden lachen nooit. Ze symboliseren het lot van de mensheid.

Fernando Botero t/m 28 sept in het Haags Gemeentemuseum, Stadhouderslaan 41, Den Haag. Di t/m zo 10-17u.

Leugens en verwijten

Het grootste nieuws van gisteren was toch wel dat de Amerikaanse popster Britney Spears (21) toegegeven heeft dat ze geen maagd meer is, terwijl ze jarenlang volhield dat wel te zijn. Het maakte haar de heldin van de christelijke blijf-maagd-tot-het-huwelijk beweging, de Amerikaanse True Love Waits-organisatie, die ook in Nederland navolgers heeft. Het bleek een leugen, want Britney dacht dat haar ex-vriend zanger Justin Timberlake de ware was, en nu ja, van het een komt het ander. Snel naar de kiosk gefietst om te kijken of het blad waarin ze dat onthult, het Amerikaanse tijdschrift W, er al was. Want dat de televisie op dit punt gisteravond mijn door de website van de BBC aangewakkerde informatiehonger zou stillen, achtte ik zeer klein. Bij Atheneum's nieuwskiosk in Amsterdam lag wel het juli-nummer van het glamourblad W te pronken, maar nog niet het komende nummer met het Britney-interview. Dat wordt wachten. Televisie is sowieso geen medium voor de zomer. Je wilt naar buiten, en dan is een krant, een tijdschrift of een boek een veel adequater medium. Wat bladeren op een terras, dat is de ware zomermedia-consumptie. Van de weeromstuit begin ik ook de televisie meer als een tijdschrift te beschouwen. Je gaat tv kijken, zoals je in een blad bladert. Twee tv-documentaires trokken gisteravond de aandacht – dat wil zeggen, ik was door drukwerk (kranten en omroepbladen) nieuwsgierig gemaakt naar twee uitzendingen. De eerste was de documentaire over filmer Federico Fellini `Ik ben een grote leugenaar' in het NPS-kunstprogramma Het uur van de wolf, gisteren op deze pagina ook al in de rubriek tv-vooraf belicht. Zeker, het was mooi fragmenten van Fellini's films te zien, en om de meester in welsprekendheid over zijn kunstenaarsschap, de vrouwen (,,zij zijn een onbekende planeet'') en de wereld te horen spreken. Nooit had hij problemen met acteurs, loog hij. Vooral de opmerkingen van anderen, acteurs en medewerkers, verschaften inzicht, net als de filmpjes van de meester aan het werk. Fellini was een ,,charlatan, clown, commissaris en generaal'' als hij werkte, zoals hij het zelf omschreef, en hij had gelijk. Maar het was wel allemaal erg bewonderend gefilmd. Had ik deze documentaire uitgelezen als het een krantenstuk geweest was? Ik denk het niet.