`We kunnen niet tot in lengte van dagen achter de laatste kip aanzitten'

De vogelpest is voorbij. Het opsporen van de laatste hobbykip is gestaakt. Je noemt dat ,,onbevredigend'', boer Veerman – onbevredigend voor de mensen die hebben meegewerkt aan de ruiming. Op die manier belonen we de onderduikers, voegde je er nog aan toe.

Dat had je niet moeten zeggen, boer Veerman. Al ben je nog honderdmaal de minister van Landbouw en Eliminatie, dat had je niet moeten zeggen.

,,Het is een onbevredigende afweging, waar de mensen die hebben meegewerkt aan de ruimingen gemengde gevoelens bij zullen hebben.''

Waar doen me je uitspraken toch spontaan aan denken?

Verdere uitroeiing is zinloos. En jij hebt te doen met de lui die de slachting graag hadden willen voltooien, tot en met de laatste veer in het gat van het laatste kuiken. Je snuffelhonden, je slagersbrigade, je aangiftepolitie, je verklikkersbende, je totaaloplossers – ach, wat staan ze in de kou.

Na elke oorlog zijn er cipiers die hun werk graag hadden willen voltooien. Sluit een uitroeiingskamp en er lopen beulen rond die vinden dat hun plannen niet netjes zijn afgemaakt.

Ze hadden van hogerhand zulke duidelijke plannen meegekegen. Ze voerden hun opdracht zo stipt en gehoorzaam uit. Ze haalden hun dagelijkse quota, hun uurquota. Geen kip ontsnapte aan hun ijver.

Ik moet me voorzichtig uitdrukken.

Ik weet dat joden geen kippen zijn. Kippen zijn ook geen joden, trouwens. Ik wens nadrukkelijk te verklaren dat kippen in niets lijken op zigeuners, homo's, vrouwen, blinden of bejaarden. Het is me genoegzaam bekend dat kippen moslim noch rooms-katholiek zijn. Dit om elk misverstand uit de weg te ruimen. Als het gaat om het vermijden van misverstanden kan men niet voorzichtig genoeg zijn. Misverstanden groeien in Nederland sneller dan luizen op een apenkop.

't Is niet dat je geen hart zou hebben voor de paar kippen die het er levend hebben afgebracht, boer Veerman. Ik verwacht niet van een boer dat hij een dierenvriend is. Jouw kippen kunnen me niet schelen. Kippen, daar krijg ik het heen en weer van.

't Is de mentaliteit, gekkie. Je had nog wel even willen doorgaan met de ruiming, vanwege het belang van de organisatie, vanwege de o zo perfecte blauwdruk en vanwege de enthousiaste vrijwilligers. De verzuchting is aan je ontsnapt, boer Veerman, omdat in je boerenkop de mentaliteit van de razzia spookt. Je vindt het spijtig dat na de massavernietiging de onderduikers gewoon kunnen doorleven. Hoe voorzichtig ik ook wil zijn – daar komt je uitspraak op neer. Wat in leven bleef moet alsnog dood omdat het onder een ander regime geen recht op leven had. Eenmaal ongedierte, altijd ongedierte.

,,Het is onbevredigend voor de mensen die aan de ruimingen hebben meegewerkt.''

't Is die zin, boer Veerman. Die zin had je nooit mogen uitspreken. Ministers zijn voor minder opgestapt.