Samen met `Romano' naar George

De Amerikaans-Europese verhoudingen blijven stroef. De top in Washington was een bijeenkomst van onenigheid en gebrekkig Engels.

De president van de Verenigde Staten staat op een podium in de East Room, een balzaal in het Witte Huis. Nadat hij enkele zinnen over ,,leerzame discussies'' en ,,a nice lunch'' heeft gesproken, geeft hij het woord aan een man, naar wie hij vervolgens vol verbazing gaat staan kijken.

De man in kwestie is dit half jaar president van de Europese Raad. Kostas Simitis is zijn naam, minister-president van Griekenland. Terwijl deze gewag maakt van vruchtbare besprekingen, bijt de president van de wereld op zijn wang en lijkt zich ernstig af te vragen hoe deze bijeenkomst op zijn agenda terecht is gekomen. Wat hem betreft ging de dag over het aangenomen krijgen van een wet over gezondheidszorg voor bejaarden in het Huis van Afgevaardigden.

Met zichtbare vreugde geeft de gastheer het woord aan de andere meegereisde Europeaan, een man die hij introduceert als `Romano'. Het is de voorzitter van de Europese Commissie, Italië's oud-premier Prodi. Diens Engels blijft een aandachtspunt. Maar de president van de wereld heeft hem eerder ontmoet en heeft niet het gevoel dat hij iets mist. Zijn aanschijn blijft opgewekt.

Aan het eind van zijn optreden geeft de commissie-voorzitter de niet-aanwezige minister van Defensie Rumsfeld van katoen. ,,Veel mensen hebben gezegd dat Europa te oud is. Misschien, maar de ouderdom helpt ons onze kracht en onze zwakte en de realiteit van de wereld onder ogen te zien. Als we gescheiden optrekken is Europa te oud en de Verenigde Staten te jong om de wereld vrede te brengen''. Waarop de president: ,,Je ziet er behoorlijk jong uit tegenwoordig.''

Na deze verklaringen, waarin de begrippen `samenwerking', `Iran', `Midden-Oosten', `vrede' en `landbouw' met enige regelmaat opdoken, stelt de president de bijeenkomst open voor vragen. De Amerikaanse journalisten zijn op gouden stoeltjes ter rechterzijde voor de drie heren opgesteld. Op de andere stoelen lagen kaartjes die aangaven dat daar `EU-journalisten' werden verwacht.

De correspondente van CNN krijgt de eerste vraag. Hamas zou een staakt-het-vuren hebben gesloten. Wat vindt de president ervan. Hij had de vraag verwacht en zegt dat hij het nog moet zien gebeuren. Ontmanteling van die organisatie is de enige weg naar vrede.

Dan mag een Europeaan. Die vraagt of EU-pogingen om de gemeenschappelijke defensie op te vijzelen de Verenigde Staten onwelgevallig zijn. President Bush past een oud Rumsfeld-trucje toe: door de spreker speels te verwijten dat hij twee vragen stelt in plaats van één hoeft hij niet te antwoorden. De man moet zich tevreden stellen met een Simitis-antwoord, dat als voorbeeld van Europa's goede vorderingen meldt dat Duitsland soldaten in Afghanistan heeft. De Nederlandse blijven onvermeld.

Vervolgens een vraag aan voorzitter Prodi, over Iran en inspecties van de kernwapen-programma's van dat land. President Bush antwoordt. En dan is het voorbij. Twintig minuten om de jaarlijkse top tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten samen te vatten.

Op een aparte bijeenkomst lichten de heren Simitis en Prodi verder toe hoe zij pal hadden gestaan. Het principe van het ,,erover eens zijn dat men het oneens is'' had weer goede diensten bewezen. Dat gold zeker voor genetisch gemanipuleerd voedsel en het effect van het Europese afwijzingstandpunt op ontwikkelingslanden in Afrika. De Verenigde Staten en de EU waren het er echter roerend over eens geweest dat Iran zich aan de regels moet houden en zich inspecties van het Internationaal Atoom Energie Agentschap moet laten welgevallen. De president had Europa nogal duidelijk gevraagd alle steun aan of contacten met Hamas te verbreken, maar dat was niet de Europese inzet.

Europa hield ook het been stijf waar het ging om Washingtons wens ieder risico van een oproep te verschijnen voor het Internationaal Strafhof af te snijden door bilaterale verdragen met allerlei landen te sluiten. In die verdragen moeten landen aan de VS beloven dat zij geen Amerikanen wegens vermeende oorlogsmisdaden zullen uitleveren aan het Strafhof in Den Haag.

De regering in Washington had eerder deze maand aan de lidstaten van de Europese Unie per diplomatieke démarche laten weten dat de top wel eens naar zou kunnen uitpakken als de Europeanen niet inbonden. Zeker toetreders tot de EU moeten niet worden ontmoedigd zulke een-op-een verdragen te sluiten. Zowel de Griek als de Italiaan uit Brussel gaf geen krimp en hield het met enige moeite bereikte gemeenschappelijke standpunt aan.

Deze top tussen de enige supermogendheid en de unie van Europese staten wordt van oudsher om de beurt in Washington en een stad naar keuze van het voorzittende Europese land gehouden. Maar gisteren was de top voor de tweede keer in successie in Washington de hele wereld komt hier langs, voor de Club Med is altijd wel een plaatsje in te ruimen.