Beleid zwarte scholen te breed

Het lerarentekort en gebrek aan financiële middelen vormen de grootste problemen bij de bestrijding van onderwijsachterstanden. Tweederde van de gemeenten kiest bij de bestrijding van achterstanden voor een algemeen beleid dat op alle scholen gericht is. Dat blijkt uit het vandaag verschenen rapport Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid 1998-2002 van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP).

Uit het onderzoek dat in vijftien gemeenten werd verricht, blijkt dat gemeenten vaak kiezen voor een algemeen beleid om zo alle scholen ter wille te zijn. Slechts een kwart van de onderzochte gemeenten beperkte het beleid tot achterstandsscholen, een derde van de gemeenten richtte het beleid uitsluitend op allochtone en autochtone leerlingen met achterstand.

Het Onderwijsachterstandenbeleid werd in 1998 door het Rijk gedecentraliseerd naar gemeenten met de Wet gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (GOA). Het doel hiervan was dat gemeenten beter konden inspelen op de lokale situatie en een integrale aanpak konden ontwikkelen met verschillende instellingen zoals Jeugdzorg en voor een betere aansluiting tussen de verschillende onderwijsvormen konden zorgen.

Van deze integrale aanpak komt in de onderzochte gemeenten weinig terecht, zo concludeert het SCP. De nadruk in het beleid ligt bij het taalonderwijs voor met name zeer jonge kinderen, maar de samenwerking tussen bijvoorbeeld peuterspeelzalen en bassischolen is minimaal. Ook de aansluiting tussen het basis- en voortgezet onderwijs hapert.

Een ander probleem is dat scholen en gemeenten vaak van mening verschillen over de aanpak en inzet van GOA-middelen. Scholen geven weinig inzicht aan gemeenten hoe ze het geld besteden, waardoor ze moeilijk hun regiefunctie kunnen vervullen. Gemeenten die ook nog eigen middelen inzetten hebben meer sturingsmogelijkheden. Ook het lerarentekort is een groot probleem, omdat met name scholen met veel achterstandsleerlingen hierdoor getroffen worden.

De onderzoekers van het SCP willen nog geen conclusies trekken omdat het beleid ,,nog volop in ontwikkeling is''. Wel zetten ze vraagtekens bij het beleid dat op alle scholen gericht is. Volgens hen moeten gemeenten kijken of dat terecht is en het niet efficiënter kan. De gevolgen van een door de regering gewenste grotere autonomie voor scholen zijn nog onduidelijk.