Belegger botst op `muur van zorgen'

De belegger zou het antwoord dolgraag willen weten. Blijft de beurs stijgen, zoals in de afgelopen maanden gebeurde? `Het paard staat aan het water, maar wil het drinken?'

Het klinkt als een schrikbeeld. Een decennium waarin de beurs per saldo geen snars is opgeschoten. Het gebeurde ooit in de jaren dertig: begin 1940 stonden de beeldbepalende indices zo'n beetje op het niveau van januari 1930. Staat ons dit schrikbeeld ook in het eerste decennium van de nieuwe eeuw te wachten?

De belegger mag het hopen. Want om de AEX-index nu op het niveau van begin 2000 te krijgen, zal de graadmeter van de Amsterdamse beurs jaarlijks meer dan 20 procent in waarde moeten stijgen. Dat is het tienvoudige van wat een spaarrekening gemiddeld geeft.

We leven in rare tijden, wilde beleggingsstrateeg Jaap van Duijn van Robeco met dit voorbeeld maar zeggen, tijdens een persbijeenkomst afgelopen week. Voor beleggers bestaat gedurende deze rare tijden maar één vraag: kunnen we weer wat vertrouwen krijgen in de economie. En tegelijkertijd vertrouwen in de beurs, volgens Van Duijn ,,de ultieme maat van vertrouwen'.

Een deel van het antwoord ligt, helaas voor de belegger, in het recente verleden. Menigeen is het ontgaan, maar de beursrally van de afgelopen maanden was ongekend. Sinds oktober vorig jaar is de Nasdaq, de Amerikaanse technologiebeurs, met bijna 50 procent gestegen. ,,Zonder dat veel mensen er erg in hadden is er dus al een herstel geweest', aldus Van Duyn.

Maar de koersen moesten van ver komen, met een AEX-index in maart van minder dan 220 punten. Op een dergelijke koersdaling had geen expert ooit gerekend, want in plaats van een gebruikelijke, gematigde afkoeling na een periode van oververhitting kreeg de economie met een ongekende reeks van incidenten te maken. Van terroristische aanslagen, boekhoudschandalen, oorlog met Irak tot en met het sars-virus. Geen wonder dat het consumentenvertrouwen in twintig jaar niet zo laag is geweest.

,,De belegger kreeg te maken met een `wall of worries': door alles wat je op je kop kan krijgen, slaat de twijfel toe', aldus William de Vijlder, de hoogste belegger bij bankverzekeraar Fortis. Net als Van Duijn van Robeco constateert hij grote verschillen in het internationale beleggingsklimaat: Amerika loopt in alle opzichten voor op Europa, wat betreft economische groei en begrotingsbeleid. ,,Belastingplannen van regeringen komen vaak te laat, maar president Bush laat in elk geval aan de Amerikaanse burger zien dat de regering iets aan de economische terugval wil doen. Dat vertrouwen is misschien wel het belangrijkste', aldus De Vijlder.

Herstel op alleen Europese kracht lijkt hem onmogelijk, de Amerikanen moeten het continent uit het slop halen: de rente is laag, de dollar is evenals de olie goedkoop en het vertrouwen bij producenten en consumenten lijkt te herstellen. Dus? ,,We hebben het paard nu bij het meer gebracht, maar het blijft de vraag of het zal drinken', aldus de Belg.

En ook al laat de Amerikaanse economie – die ondanks al het onheil van de laatste jaren nooit is gekrompen – herstel zien, dan nog is het de vraag in hoeverre Europa daarvan profiteert. ,,Wij blijven de komende jaren zeker 1 procentpunt achter op de Amerikaanse groei', aldus Van Duijn, volgens hem vooral een gevolg van harder werken. ,,Wij Europeanen vinden het wel mooi zo en gaan liever op vakantie'. In de afgelopen acht jaar is de Duitse economie gemiddeld met telkens 1,5 procent gegroeid, in de Verenigde Staten met 3,2 procent. ,,Amerika loopt uit, China haalt ons in. Het is dat we hier wonen, anders zou ik iedereen adviseren naar Australië te vertrekken. Daar is altijd zon en economische groei'.

De Europese problemen zijn bekend: los van de relatief lage productiviteit zorgt de huidige euro voor een dure export, terwijl door de eisen van het stabiliteitspact geen grote stimuleringsmaatregelen van de regeringen zijn te verwachten. En binnen Europa deed de Nederlandse beurs het de afgelopen maanden nog slechter ook. Door Ahold, door de extra gevoeligheid voor de goedkope dollar, door de vele banken en verzekeraars in de AEX die gevoeliger zijn voor koersdalingen. Dus ligt een inhaalslag van Nederlandse fondsen voor de hand op het moment dat de Amerikaanse economie harder gaat draaien. ,,Maar de verwachtingen voor de Nederlandse economie blijven, ook in Europees perspectief, achter', zegt Wendy Veelenturf van Fortis. En Nederland moest nog, door de tegenvallende recente groei, een achterstand goedmaken. Per saldo zullen de huidige achterstand en de mogelijke inhaalslag elkaar volgens Veelenturf compenseren.

Voor kleine beleggers die na de juichende en dan weer pessimistische berichten geen idee hebben van de toekomstige beursontwikkelingen is er troost. Door de hectiek hebben ook de deskundigen nog minder houvast dan normaal. De Stafgroep Economisch Onderzoek van de Rabobank gaat bijvoorbeeld uit van herstel van de dollar. Binnen hetzelfde concern verwacht Van Duijn van Rabo-dochter Robeco juist dat de munt sterker wordt en hij sluit een koers van 1,30 of zelfs 1,40 euro voor een dollar (nu 1,17 euro) niet uit.