Vrouwen zijn stresskikkers

Jonge vrouwen stellen hoge eisen aan zichzelf, merkt psychologe Liesbeth Stam. Ze willen alles, maar zorgen slecht voor zichzelf.

Vrouwen lijden bijna twee keer zo vaak als mannen aan slapeloosheid en anderhalf keer zo vaak aan hoofdpijn, moeheid en rugpijn, zo blijkt uit de rapportage Gezondheid en leefstijl 2002 van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Het zijn vooral jonge vrouwen tussen de 25 en 44 jaar die vaak last hebben van lichamelijke klachten of malaisegevoel. Van de 25 tot 34-jarige vrouwen heeft meer dan de helft last van hoofdpijn. Bij de 35 tot 44-jarige vrouwen lijdt 55 procent aan moeheid.

Psycholoog Liesbeth Stam behandelt in haar praktijk veel jonge vrouwen met fysieke klachten. ,,Ze stellen enorme eisen aan zichzelf: voeren een volledig huishouden – een hulp is vaak nog te luxe. Hun vrije tijd is gepland en moet aan zulke hoge eisen voldoen dat nauwelijks sprake is van ontspanning. Het zijn controlefreaks. De motor blijft de hele dag hoog. 's Nachts kunnen ze niet in slaap komen.''

Wat hun kracht is, is ook hun kruis, valt Stam op. ,,Ze kunnen goed organiseren, zijn creatief in hun oplossingen, maar ze zijn zo bang het fout te doen dat ze zich niet ontspannen.'' Mannen lezen de krant in een rommelige kamer en zitten lang op de wc, die kunnen beter relativeren. Stam, die ook als psycholoog is verbonden aan de vakgroep gynaecologie van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam, ziet veel jonge vrouwen met seksuele problemen op haar spreekuur. ,,Veertig procent van de vrouwen die klagen over pijn bij de gemeenschap is tussen de twintig en dertig jaar oud. Stresskikkers. Ze raken niet gauw opgewonden, hebben gespannen bekkenbodemspieren. Ze nemen te weinig tijd voor zichzelf en hun partner en stellen het kinderen krijgen uit, uit angst voor de dubbele belasting.''

Zodra er kinderen komen, stellen veel vrouwen hoge eisen aan de kwaliteit van de opvoeding. Stam: ,,In onze therapiemaatschappij moet het wel héél goed gaan met de kinderen. Gaat er iets mis, dan past dat niet in het verwachtingspatroon. Dat is het zwarte randje van de roze wolk.''

Jonge vrouwen moeten volgens Stam beter voor zichzelf zorgen. Ze vraagt jonge moeders een logboekje bij te houden waarin ze hun vrije tijd registreren. ,,Dat is lastig in het begin. Vraag ze een avond niets te doen en ze gaan een kast opruimen. Maar ze wennen eraan. Fietsen, douchen en je langzaam afdrogen, vrijen. Door het op te schrijven, gaan ze het beter zien.''