In Madrid riekt het naar corruptie

De afhandeling van de lokale verkiezingen is in Madrid ontaard in een thriller. Nieuwe verkiezingen lijken onvermijdelijk.

Hoe ver reikt `de macht van de baksteen', de invloed van de onroerend goedlobby in Spanjes overspannen bouwmarkt? Ver, zo lijkt het nadat Madrid sinds een week gedompeld is in een institutionele crisis van politiek verraad waarin menigeen de geur van corruptie meent te ruiken. Daarbij is de benoeming van de beoogde socialistische regiopresident hoogst onzeker geworden, zijn twee socialistische regioparlementariërs op staande voet uit hun partij gegooid, en is het niet uitgesloten dat er nieuwe verkiezingen uitgeschreven moeten worden.

Het lijkt eerder op een plot van een politiethriller dan op de reguliere afhandeling van lokale verkiezingen. De setting: Madrid, een miljoenenstad die de laatste jaren explosief is gegroeid onder zijn aanzuigende economie. Met bestemmingsplannen en het omschalen van onbebouwbare naar bebouwbare grond zijn belangen van honderden miljoenen euro's gemoeid. Een stad waar een handtekening van de gemeentelijke en regionale bestuurders fortuinen kan maken en breken.

En daar zit nu de kneep, want bij de laatste regioverkiezing heeft de linkse coalitie van socialisten en communisten met een nipte meerderheid het conservatieve bestuur van de regio Madrid uit zijn zetel weten te wippen. Het regioministerie van ruimtelijke ordening zou daarbij wel eens in handen kunnen komen van de communisten, en die hebben reeds hebben aangekondigd dat er een einde komt aan de ongeremde bouwplannen en speculatie met terreinen.

Groot was de vreugde vorige maand bij de socialisten toen zij in coalitie met de communistische federatie Izquierda Unida de regio Madrid in konden nemen. Madrid is belangrijk als symbolische waarschuwing dat de partij van premier Aznar het nog wel eens moeilijk kan krijgen volgend jaar bij de landelijke verkiezingen. Vorige week dinsdag kon het feest beginnen: het regioparlement was bijeen om zijn Kamervoorzitter te kiezen en met de nieuwe linkse meerderheid zou het een peuleschil worden. De routineklus ontaardde evenwel in zenuwslopende scènes toen twee van de socialistische regioparlementariërs in geen velden of wegen te bekennen waren. Rafael Simancas, de gedoodverfde nieuwe regiopresident, was druk in de weer met zijn mobiele telefoon en trok steeds witter weg. Geen spoor van de twee. Toen na enig uitstel de stemming alsnog werd gehouden bleek het onvermijdelijke: de conservatieve kandidate werd tot nieuwe voorzitter gekozen.

Wat volgde was een ongekend tumult. Want wat met de Kamervoorzitter is gebeurd, kan zich herhalen met de regiopresident. De twee regioparlementariërs, de onbekende backbenchers Eduardo Tamayo en María Teresa Sáez, bleken ondergedoken in een hotel waar, zoals journalisten al snel ontdekten, de rekening werd betaald door een bouwondernemer. Aan de hand van Tamayo's mobiele telefoonrekening ontdekte het radiostation SER dat hij meerdere malen contact had met de bouwondernemer, de laatste maal daags voor de gewraakte stemming.

De `verraders en politieke corruptelingen' zijn inmiddels op staande voet uit de partij gegooid. ,,Ik wil geen regiopresident worden met hun stemmen'', aldus Rafael Simancas, die zijn excuses heeft aangeboden aan de kiezers. De grote vraag is naar het waarom van het gedrag van de ex-partijgenoten. Tamayo kwam de afgelopen dagen met vage verklaringen, Saéz liet niets meer van zich horen. De socialisten hebben inmiddels hun pijlen gericht op de conservatieve partij. Daarbij wordt gesuggereerd dat de bouwondernemer nauwe banden onderhield met de Partido Popular (PP). ,,Er is hier een slag voorbereid door een onroerend goed-netwerk om tegen te houden dat de socialisten in de regio regeren. En dat komt de PP ten goede'', aldus socialistische woordvoerder Jesús Caldera. De socialisten hebben aangekondigd de zaak aan te willen geven bij justitie voor onderzoek naar corruptie. De conservatieve partij op zijn beurt gebruikt de kwestie om aan te geven dat de socialisten hun zaken intern niet op orde hebben. Iedere poging om de Partido Popular zwart te maken zal aangegeven worden bij justitie.

De kwestie heeft het regiobestuur verlamd. Bij gebrek aan regering neemt de vertrekkende conservatieve regiopresident Ruiz-Gallardón, die net is verkozen tot burgemeester van Madrid, het presidentschap waar. De socialisten willen dat de `verraders' hun zetels afstaan aan de partij. Maar de conservatieven dringen aan op nieuwe verkiezingen, hetgeen bijna onvermijdelijk lijkt.