Vervuiler betaalt zelf milieuschade

De Europese milieu-ministers hebben gisteren in Luxemburg na lang vergaderen een akkoord bereikt over aansprakelijkheid van bedrijven voor milieuschade. Het akkoord gaat minder ver dan Nederland had gehoopt. Het Europees Parlement kan de ontwerp-richtlijn van de Europese Commissie nog aanscherpen.

Uitgangspunt van het door Nederland gesteunde akkoord van de ministers is dat de vervuiler betaalt. Staatssecretaris Van Geel noemde het een ,,goede zaak'' dat een vergunning een bedrijf niet vrijwaart van herstelkosten voor aangerichte milieu-schade. Maar hij betreurde dat enkele lidstaten een verplichte aansprakelijkheidsverzekering tegenhielden. Verder vindt hij het geen goede zaak dat de financiële vangnetfunctie van de overheid uit de regeling is geschrapt. Volgens hem was het beter geweest als was vastgelegd dat milieuschade altijd wordt hersteld, in de eerste plaats door de vervuiler en desnoods door de overheid.

Volgens een compromisvoorstel van het Griekse voorzitterschap moet er over vijf jaar een verplichte verzekering komen voor schade aan land, water, beschermde diersoorten en natuurlijke habitats. Eerder had de Europese Commissie in haar ontwerp-richtlijn een verzekering voor de aansprakelijkheid slechts aanbevolen. Vooral Groot-Brittannië, Italië en Frankrijk lagen dwars. Zij willen het regelen van milieuschade zoveel mogelijk aan de lidstaten zelf overlaten. Sommige landen wilden aansprakelijkheid uitsluiten als milieuschade is veroorzaakt door nieuwe technieken, waarvan de gevolgen destijds niet bekend waren. Dat geldt bijvoorbeeld voor asbest. Volgens het gisteren bereikte compromis mag de rechter met zulke omstandigheden rekening houden.

Het Europarlement, dat medebeslissingsrecht heeft, sprak zich in eerste lezing uit voor een verplichte aansprakelijkheidsverzekering. Ook op andere punten ging het Europarlement verder, zoals door uitbreiding van het begrip biodiversiteit. Van Geel zei te hopen dat het Europarlement de ontwerp-richtlijn in tweede lezing opnieuw zal aanscherpen. Uiteindelijk moeten EU-lidstaten en Europarlement een compromis bereiken. Van Geel noemde het gisteren bereikte akkoord een ,,eerste stap''.

De Nederlandse wet voor milieu-aansprakelijkheid beperkt zich tot water en bodem. In de EU-richtlijn wordt de aansprakelijkheid uitgebreid naar biodiversiteit. De richtlijn bevat geen bepaling over schade door kerncentrales. Volgens de ministers is dit elders al voldoende is geregeld.