Zeebodem levert schatten en twist

De meer dan tienduizend stukken porselein staan zo hoog opgestapeld dat één beweging genoeg lijkt om hele stapels te doen instorten. Dit is geen opslagplaats van een fabriek voor serviesgoed, maar de kamer van een eenvoudige woning in het Amerikaanse Los Angeles. En het porselein dat er staat is tussen de vijfhonderd en tweeduizend jaar oud. Opgevist uit Chinese wrakken voor de kust van de Filippijnen door een Vietnamveteraan.

Phil Greco, de man die van het duiken naar de inhoud van scheepswrakken zijn beroep heeft gemaakt, is terughouden tegenover de Amerikaanse krant The New York Times: ,,Niet iedereen hoeft te weten waar we het vandaan halen'', zegt hij. ,,In de Filippijnen beschouwen ze het als potten en pannen'', zegt hij over zijn waardevolle vondsten. ,,Maar zodra ze doorkrijgen wat het waard is, zal het een andere manier van werken worden.''

Precies dat punt zit archeologen en kunsthistorici die de enorme opgeviste verzameling van Greco hebben bestudeerd, dwars. Donny Hamilton, directeur van het Instituut voor onderwaterarcheologie aan de A&M universiteit in Texas en gespecialiseerd in het conserveren van oude scheepswrakken, vreest dat door de handelingen van privé-ondernemers als Greco veel waardevolle historische informatie verloren gaat. ,,[Wat Greco heeft opgevist] is slechts een fractie van hetgeen we hadden kunnen leren wanneer de wrakken op een juiste wijze waren blootgelegd'', aldus Hamilton in de Times.

Maar Greco, die zijn gevonden waar in Amerikaanse veilinghuizen veilt, is het daar niet mee eens. ,,Als je archeologisch correct wilt zijn, dan slaag je er nooit in om deze zaken aan de wereld te laten zien. Dat is onmogelijk. Het is te veel. Het slaat een brug naar tweeduizend jaar van Chinese kunst en geschiedenis.

Hoe lang Greco zijn werk kan voortzetten is onzeker. Unesco, de VN-organisatie die hoedt over het mondiale culturele erfgoed, heeft een verdrag opgesteld dat het onbeperkt leeghalen van scheepswrakken onmogelijk maakt. Maar dat verdrag is nog niet geratificeerd. En tot die tijd kan Greco zijn gang gaan met zijn Filippijnse vissers. Zij grazen de bodem van de Zuid-Chinese Zee af en voeren ook het duikwerk uit. Zolang Greco er voor zorgt dat het gevonden waar goed verkocht wordt, houden zij die vindplaatsen zorgvuldig geheim.

veilingwww.guernseys.com