LUCHTKASTEEL

Niet alleen heeft de regering-Berlusconi haar greep op de media verstevigd, ook de onafhankelijkheid van het wetenschappelijk onderzoek in Italië loopt gevaar. Binnenkort ondertekent Italië's president Carlo Azeglio Ciampi een wet die de `Consiglio Nazionale di Ricerca' (CNR), Italië's grootste organisatie voor wetenschappelijk onderzoek, compleet zal hervormen. Dit tot groot verdriet van de meeste wetenschappers, die deze hervormingen als een machtsgreep van regeringszijde beschouwen.

De hervormingsplannen, waarvan augustus vorig jaar al een `gelekte' versie verscheen, blijken zonder consultatie van de leiding van de CNR of andere instituten te zijn uitgedokterd door het bedrijf Ernst & Young in Milaan. De verontwaardiging is zo groot omdat de plannen de vrijheid van wetenschappelijk onderzoek bedreigen. Zelfs druisen ze regelrecht in tegen de wetenschappelijke cultuur: minder fundamenteel onderzoek ten gunste van toegepast onderzoek (dat dan door de industrie zou moeten worden gefinancierd), het rechtstreeks door de regering benoemen van de directeuren van de 108 CNR-instituten (in plaats van peer review), en het inlijven van vermaarde onderzoeksinstituten als de vermaarde INFM (Nationaal Instituut voor de Fysica van de Materie) in de overkoepelende structuur van de CNR.

Het idee dat in Italië, waar het wetenschapsbudget met minder dan 1 procent van het BNP tot de laagste van Europa behoort, wetenschap door de industrie zou zijn te financieren is een luchtkasteel, zeggen de critici. ``De regering-Berlusconi wil de wetenschappelijke leiding in handen stellen van managers'', klaagt fysicus Carlo Bernardini van de INFM. Zowel Lucio Bianco, president van de CNR, als Flavio Toigo, president van de INFM, is inmiddels onder protest afgetreden.