`Hoe kan Abdellaoui nou illegaal werken?'

Uitzendbureau Vakwerk had vijf illegalen aan het werk. In de kassen van het Westland. Het bedrijf voelt zich nu slachtoffer. `Wij kúnnen ons soms gewoon niet aan de wet houden.'

De economische politierechter heeft deze middag meer te doen. Zoals de zaak `Maulabux Taxibedrijf'. Dat had een wagen zonder vergunning rijden. Of de zaak `Nieboer en Zonen'. Daar reed men met een te zwaar belaste trekker over de openbare weg. Of de zaak `Palfi-Trans'. Bij dat bedrijf reed een chauffeur in een vrachtwagen zonder er in dienst te zijn.

Wanneer de zaak `Vakwerk' dient, het Arnhemse uitzendbureau dat vijf illegalen in de kassen van het Westland aan het werk had, verschijnt de gedaagde niet en schuift de Haagse politierechter het dossier snel terzijde. Volgende onderwerp.

Dan komt M. Rog de zaal binnengesneld. Nee, hij is niet de directeur van Vakwerk, ,,slechts een werknemer'', maar wel gemachtigd het woord vanmiddag te voeren. Zonder advocaat. De rechter vindt het goed, de zitting wordt heropend.

Vakwerk wordt verweten op 22 januari vijf mannen zonder werkvergunning in de kassen van Maasdijk aan het werk te hebben gezet. Dat heeft de arbeidsinspectie geconstateerd. ,,Muawyay Bahakir Ali Ali-Djawiesh, in 1977 geboren in Soedan. A. El Abdellaoui, in 1969 geboren in Marokko. En Mohamed Khalil Mohamed. Geboren in Basra'', leest de rechter voor. ,,Dat is in Irak, zoals we tegenwoordig allemaal weten.''

Dan begint Rog te protesteren. Hoe kan El Abdellaoui nou illegaal zijn? Die loopt op dit moment bij het GAK in de ziektewet, zegt hij. ,,Ik neem aan dat een illegaal geen rechten heeft bij het GAK.''

De officier van justitie is niet onder de indruk van dit argument: met vervalste documenten is het helemaal niet zo moeilijk een uitkering of medische bijstand te krijgen. ,,Vraag maar aan een willekeurig ziekenhuis. Daar worden ze helemaal gek van patiënten met vervalste sofi-nummers'', repliceert hij.

Rog: ,,Ik zeg ook niet dat ik dit goedkeur. Ik vraag mij alleen af hoe dat kan. En daarbij wil ik graag duidelijk maken dat wij ons als Vakwerk slachtoffer voelen van de situatie. Wij hebben 300 mensen in dienst, en bij 295 van hen kloppen allemaal de papieren. Maar je pikt ze er niet allemaal uit. U weet net zo goed als ik dat wij met de loep kijken of ze illegaal zijn. Wat moet je dan verder als werkgever nog doen?''

De officier van justitie: ,,Om het simpel te zeggen: bepaalde mensen niet aannemen.''

Rog: ,,Neem afgelopen week. Er kwam een Pool langs met een Duits paspoort. Hij wilde bij ons werken. Wij ermee naar de Vreemdelingenpolitie, om te controleren hoe dat zat. Blijkt dat het paspoort misschien wel écht was, maar gestolen.''

De officier van justitie is even stil.

Rog, in één adem door: ,,Onze mensen moeten elke dag hun paspoort laten zien. Wij geven u de garantie dat ons systeem voor 99,9 procent waterdicht is. Vakwerk wil graag alleen maar met legale mensen werken. Dat is geen verkooppraatje, dat is echt zo. Wij zijn soms gewoon niet in staat ons aan de wet te houden.''

En o ja, zegt Rog nog. Er is nog wat. De officier van justitie heeft `Vakwerk Uitzendbureau B.V.' gedagvaard, maar die tenaamstelling klopt niet. De vijf illegalen werkten voor `Vakwerk 9', een andere B.V.

De rechter snapt het niet meer. ,,Maar de illegalen zelf zeiden in hun verhoor allemaal dat ze voor `Vakwerk' werkten?''

Dat kan zijn, zegt Rog, maar dan wisten zij gewoon niet van de hoed en de rand. De uitzendorganisatie staat onder meer namen bij de Kamer van Koophandel ingeschreven. Er is een holding, een Vakwerk 9, een Vakwerk 11, het gewone Vakwerk, allemaal om niet al te veel overlast te krijgen wanneer het bedrijf zoals nu illegalen in dienst blijkt te hebben. Rog: ,,We hebben dat allemaal zo goed mogelijk afgedekt.''

De officier van justitie wil Rogs bezwaar over de onjuiste aanduiding terzijde schuiven en zegt in het register van de Kamer van Koophandel maar één Vakwerk aangetroffen te hebben. Hij zwaait met een vel papier. Rog: ,,Maar dan heeft u, met alle respect, niet goed gekeken.''

De rechter gaat aan dit punt voorbij. Zij gaat direct over tot de uitspraak. De officier van justitie eiste een geldboete van 900 euro per illegale werknemer. De rechter stelt dat Vakwerk inderdaad mensen zonder tewerkstellingsvergunning aan het werk had – daar is dan ook geen discussie over. ,,Maar het bedrijf doet er alles aan deze praktijken te vermijden.'' Ze neemt daarom de eis van in totaal 4.500 euro boete over, maar legt deze voorwaardelijk op, met een proeftijd van twee jaar. ,,Dan kan Vakwerk laten zien dat het goed bezig is.''

In Het Geding komen juridische geschillen in het economisch verkeer aan bod. Reacties: hetgeding@nrc.nl