Kamer zoekt schuldigen bij Srebrenica

De Kamerbehandeling van het rapport van de parlementaire enquêtecommissie Srebrenica werd onbedoeld toch een spelletje zwartepieten. Was het drama de schuld van Defensie of BZ?

Negen jaar na zijn vertrek als minister van Defensie kwam Relus ter Beek gisteren alsnog onder vuur te liggen in de Tweede Kamer wegens zijn rol bij de besluitvorming over de uitzending van Nederlandse troepen naar Srebrenica. Met name VVD en CDA hadden bij de behandeling van het rapport van de parlementaire enquêtecommissie Srebrenica kritiek op de PvdA'er, die inmiddels al jaren commissaris van de koningin in Drenthe is.

Volgens het Kamerlid Wilders (VVD) had Ter Beek de Kamer in 1993 ten onrechte voorgespiegeld dat het wel goed zat met luchtsteun voor de Nederlandse troepen, als die in Srebrenica in moeilijkheden raakten. Op het beslissende moment in juli 1995 bleef die steun echter uit, waarna de moslimenclave reddeloos was verloren. In de dagen erna vermoordden de binnentrekkende Serviërs ruim 7.000 moslimmannen.

De CDA'er Eurlings stelde vragen aan de enquêtecommissie over het feit dat Ter Beek kritiek van topmilitairen naast zich neerlegde. Dezen waren ongelukkig met de locatie Srebrenica en het beperkte mandaat voor Dutchbat. Ter Beek besprak die kritiek niet met zijn collega's in het kabinet of met de Kamer, luidde het verwijt van Eurlings.

Het PvdA-Kamerlid Albayrak stelde juist kritische vragen over de rol van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Dat departement, destijds door de CDA'er Kooijmans geleid, had volgens haar ,,onbegrijpelijk'' geopereerd en veel fouten gemaakt. Zo had het verzuimd belangrijke informatie door te spelen aan Defensie.

Zo kreeg het debat van gisteren, dat bedoeld was om het enquêterapport van commissievoorzitter Bakker (D66) en de overige leden te bespreken, enigszins het karakter van een zwartepietenspel. Dit ondanks de verzekering van Wilders dat het hem daarom niet was begonnen.

GroenLinks en de ChristenUnie, twee oppositiepartijen die vanouds hoge ethische eisen stellen aan het kabinetsbeleid, gingen in hun bijdragen uitgebreid in op de vraag in hoeverre Nederland schuldig dan wel (mede)verantwoordelijk was voor de gebeurtenissen. Fractieleider Rouvoet (ChristenUnie) stelde dat Nederland in elk geval was ,,tekortgeschoten'' door wel veiligheid aan de bevolking van de enclave te beloven, maar die uiteindelijk niet te bieden. Het Kamerlid Vos (GroenLinks) noemde het ,,verbazend'' dat kabinet en parlement nog altijd geen excuses hebben aangeboden aan de nabestaanden van de slachtoffers van Srebrenica. Zij suggereerde dat Nederland nalatig was geweest en meer had kunnen doen om de levens van de bedreigde moslims te sparen. Vos riep ook nadrukkelijk op tot een generaal pardon voor een groep Bosnische asielzoekers. Ook de SP, D66 en de PvdA gaven aan hier sympathiek tegenover te staan.

Vanmiddag zou de commissie-Bakker ingaan op de talrijke vragen van de Kamer. Binnenkort volgt dan nog de bespreking van het enquêterapport met het kabinet, waarmee de politieke afwikkeling van het drama van Srebrenica in Nederland eindelijk afgerond zal zijn.