Europese Mars-sonde onderweg

Vanaf de basis Bajkonoer in Kazachstan is gisteren de eerste Europese ruimtesonde naar Mars gelanceerd. De `Mars Express' zal de oppervlakte van de rode planeet vanaf eind dit jaar afspeuren op zoek naar water en sporen van leven.

Om 23.45 uur plaatselijke tijd (19.45 uur Nederlandse tijd) keken medewerkers van de Europese ruimtevaartorganisatie (ESA) met ingehouden adem toe hoe een Russische Sojoez-raket het eerste Europese interplanetaire ruimtevoertuig de lucht inschoot. Het doel is ambitieus. Tijdens een reis van rond de 400 miljoen kilometer verzamelt de Mars Express misschien informatie over water en mogelijke levensvormen op Mars. Gehoopt wordt dat de missie een aanzienlijke bijdrage zal leveren aan de internationale inspanningen die de rode planeet verkennen.

De sonde vertrok in Baikonoer vanaf het lanceercentrum waarvan in 1961 Joeri Gagarin als eerste mens de ruimte werd ingeschoten. Het toestel was minuten na lancering nog zichtbaar.

Pas na eerste kerstdag 2003, als de sonde bij Mars moet aankomen, zal blijken of het Europese ruimtevaartprogramma een plaats kan opeisen naast de Amerikaanse, Russische en Japanse concurrentie. Rond die dag moet een schijfvormige Marslander (Beagle-2) worden losgekoppeld van de moedersonde om op het oppervlak van de planeet te landen en het te onderzoeken op sporen van water en methaan.

De Mars Express zelf zal na bijsturing in een baan rond de planeet terechtkomen, om de planeet in kaart te brengen. Gemakkelijk wordt het niet. Tweederde van de 34 missies die sinds 1960 naar Mars werden georganiseerd, liepen slecht af.

Mars kan de komende zes maanden een wetenschappelijke invasie verwachten. Niet minder dan zeven internationale ruimtevoertuigen zullen rond de planeet cirkelen. In juli 1998 lanceerde Japan zijn Nozomi-sonde, op 8 en 25 juni zetten de Amerikaanse Rovers koers naar Mars. Reden voor die toegenomen interesse is de uitzonderlijk korte afstand tussen de rode en de blauwe planeet, momenteel `slechts' 55 miljoen kilometer. Elke missie wil een antwoord op dezelfde vraag: is of was er leven (mogelijk) op Mars?