Wie is Hanan Bulu Bulu en waarom moeten wij haar kennen?

Gerbert van der Aa sprak met een Soedanese zangeres die niet dansen mag op het podium: dat is onzedelijk.

,,Ik mag in het openbaar niet dansen'', zegt de Soedanese zangeres Hanan Bulu Bulu. Vroeger, toen ze jong was, kon ze dansen wat ze wilde. Maar nadat in 1989 de fundamentalisten van het Nationaal Islamitisch Front (NIF) de macht in Soedan grepen, werd ze met geweld van het podium gesleurd. Volgens de fundamentalisten zijn haar dansen in strijd met de goede zeden. Daarom staat ze tegenwoordig stokstijf op het podium.

Bulu Bulu (36), met hoge hakken en veel make-up, is een van de populairste zangeressen van Soedan. Ze brak door in 1986, tijdens een internationaal muziekfestival in de hoofdstad Khartoum. Haar muziek is een mengeling van Afrikaanse en Arabische stijlen, met teksten die pleiten voor meer vrijheid. Door haar wulpse dansen, met schokkende heup- en schouderbewegingen, gaven lokale journalisten haar de bijnaam Soedanese Madonna.

,,Volgens de fundamentalisten zijn dansende moslimvrouwen een schande voor Soedan'', zegt Bulu Bulu in haar huis in de hoofdstad Khartoum. Toen ze hun strijd tegen het dansen begonnen, pleegde Bulu Bulu nog wel eens verzet. Nu nauwelijks meer. `Ik vecht nog steeds tegen de fundamentalisten', zegt ze. 'Maar ik ga hen niet meer het bloed onder de nagels vandaan halen. Ik heb problemen genoeg gehad.'

Sinds de onafhankelijkheid in 1956 woedt in Soedan bijna onafgebroken een bloedige burgeroorlog tussen de islamitische regering en het christelijke zuiden. Maar niet alleen christenen haten de regering. Ook onder moslims in het noorden is breed verzet tegen de sjaria, de puriteinse islamitische wetten. Bulu Bulu is een van de symbolen van de vrijheidsstrijd van de noorderlingen.

Ze teert nog steeds op haar Madonna-imago uit de jaren tachtig. Posters van Bulu Bulu hangen overal in muziekwinkeltjes. Op oude foto's ziet ze er inderdaad uit als Madonna in de jaren tachtig, met ongeveer hetzelfde kapsel. Op recente cassettes (cd's zijn zeldzaam in Soedan) draagt ze een hoofddoek, die haar eigenlijk heel goed staat - die geeft haar een mooie mysterieuze uitstraling.

Opmerkelijk genoeg is Bulu Bulu geen goede zangeres. Ze brengt een nasaal geluid voort, dat doet denken aan Donald Duck. Ze geeft ronduit toe dat zingen niet haar sterkste punt is. `Ik heb andere kwaliteiten', zegt ze met een brede lach. Bulu Bulu speelt met haar 15 leden tellende band vooral op bruiloften. Disco's en cafés zijn op last van de autoriteiten gesloten, waardoor huwelijksfeesten nu de belangrijkste ontmoetingsplaatsen zijn. Soms wordt daar stiekem gedanst, ook door Bulu Bulu.

Financieel gaat het Bulu Bulu uitstekend. Voor een optreden krijgt ze ongeveer 700 euro, wat voor Soedanese begrippen een enorm bedrag is. Haar huis, in de dure wijk Mohandiseen, heeft drie verdiepingen: in Soedan is dat een statusobject, dat slechts weinigen zich kunnen veroorloven.

Bulu Bulu trouwde twee keer, maar leeft nu gescheiden. Ze heeft drie kinderen en woont samen met haar broer. Een vrouw die alleen leeft, is een schandaal in Soedan. Dan zou ze opnieuw last kunnen krijgen van de zedenpolitie.

Op diverse plaatsen in haar huis hangen posters van Ethiopian Airlines. Bulu Bulu is half Ethiopisch via haar moeder. Fundamentalisten gebruiken haar afkomst om haar wulpse gedrag te verklaren. De Ethiopische samenleving is vrijer. `Veel Soedanezen beweren dat alle Ethiopische vrouwen hoeren zijn', zegt Bulu Bulu. De dans waar ze beroemd mee werd komt ook uit Ethiopië. Door de schokkende bewegingen heet hij de `duivendans'. Naar Westerse muziek luistert Bulu Bulu amper, ze kent alleen Stevie Wonder en Dire Straits. En de reggae van Bob Marley, die bijna overal in Afrika populair is.

Bulu Bulu, die een paar jaar tevergeefs in Egypte probeerde carrière te maken, treedt regelmatig op in het buitenland, vooral in de Arabische Golfstaten en Libië en Nigeria. Vijf jaar geleden bezocht ze ook Nederland, tijdens een tournee door Europa. De registratie van haar Duitse optreden verkocht niet goed, `maar ik kon in Europa wel gewoon dansen.'