Versieren is niet moeilijk als je inventief kunt liegen

Meneer Tiétié kwam op me af met uitgestoken hand. ,,U bent journalist, begrijp ik?'', bulderde hij joviaal door het restaurant waar ik zat te praten met iemand die prijs stelde op zijn anonimiteit. Mijn gesprekspartner kromp ineen, maar dat kon meneer Tiétié niet deren. ,,Dat komt goed uit, want ik organiseer binnenkort een persconferentie. Mag ik uw telefoonnummer?''

Ik had meneer Tiétié nog nooit ontmoet maar eerder die dag gehoord dat hij naar me op zoek was. De receptionist van mijn hotel had me verteld dat de man mijn nummer had gevraagd. Meneer Tiétié was adjunct-directeur van een ruim in de fondsen zittende overheidsstichting en zocht contact met buitenlandse journalisten om zijn stichting onder de aandacht te brengen. Althans, dat vertelde hij me voordat ik hem mijn nummer gaf en een afspraak maakte. Meneer Tiétié was duidelijk een man in goede doen, van middelbare leeftijd bovendien, en ik kon hem niet ten overstaan van het hele restaurant voor schut zetten door te weigeren. De volgende dag bleek de persconferentie van de baan. Meneer Tiétié bood bier aan, een diner, een weekendje in de hoofdstad van een zonnig land. Versieren is niet moeilijk als je inventief kunt liegen.

Geen vrouw is veilig voor een Afrikaanse man. Flirten, versieren en seks zijn in West-Afrika een essentieel onderdeel van het dagelijks leven, bijna net zo belangrijk als eten en drinken. Anders dan in Europa is de rolverdeling in Afrika nauwelijks ontvankelijk gebleken voor emancipatoire opvattingen. Hoe vermoeiend dat in sommige opzichten ook kan zijn, het schept wèl duidelijkheid.

Een echte man laat een vrouw onmiddellijk weten dat hij een man is en zij een vrouw maar doet dat zonder opdringerig te lijken. Zij krijgt altijd een complimentje over haar uiterlijk. Daarna volgt een gesprek waarin hij terloops aanstipt dat hij vast werk heeft, een auto of in ieder geval voldoende geld om haar in de watten te leggen. Als zij interesse toont – wat meestal in zoiets subtiels als een oogopslag zit want Afrikaanse dames glimlachen uit voorzorg zo min mogelijk – begint het getouwtrek om mobiele telefoonnummers.

Krijgt hij haar zover dat zij haar nummer geeft, dan belt hij haar diezelfde dag nog. Krijgt hij haar zover dat ze mee uit gaat, dan verspilt hij weinig tijd voordat hij tot ,,Ik hou van je'' overgaat. Ach, het verschil tussen liefde en seks, het heet allebei l'amour, nietwaar? Daar komt bij dat huwelijkse status geen enkele rol speelt. Trouwen doe je om praktische redenen. Over een verlovingsring wordt gewoon heengekeken. ,,Heb je al een vriend? Oh, dat geeft niks.''

Het lokmiddel van de Afrikaanse man is geld. Hoe rijker of prominenter hij is, des te groter zijn jachtterrein. Een vriendin van me ging kameraadschappelijk om met de directeur van de nationale radio, in Ivoorkust een vooraanstaand man. Na een paar maanden bood hij haar een baan bij de radio aan. Aan het einde van haar eerste werkdag verklaarde hij haar de liefde. Toen ze van de schrik bekomen was, viel ze als een blok voor hem. Natuurlijk was hij getrouwd. Hun ontmoetingen buiten werktijd bleven spaarzaam. Daarom accepteerde ze er een minnaar bij, een advocaat die op het punt stond de vrouw te huwen met wie hij al twee kinderen had. Deze man kon 's avonds wel tijd voor haar vrijmaken. De directeur wist van niets.

Toch kan de met volle overgave bedreven kunst om vrouwen het hof te maken soms vervelend uitpakken. Hooggeplaatste mannen hebben nogal eens de neiging professionele status te verwarren met seksuele aantrekkingskracht. Zo staat de invloedrijke woordvoerder van een grote politieke partij bekend om zijn flirtgedrag. Journalistes die hem aan de lijn krijgen, moeten zich eerst door een minutenlang charme-offensief heenbijten. Wie niet geduldig en vriendelijk blijft, wordt een volgende keer niet te woord gestaan.

Die formule geldt eigenlijk overal in West-Afrika, zegt een door de wol geverfde buitenlandse journaliste. Zeker in landen waar een schrijnend tekort is aan loslopende blanke vrouwen. ,,Tijdens een interview moet je de indruk geven dat je beschikbaar bent, anders laten politici of zakenlui niets los. Als ze na twee of drie gesprekken doorkrijgen dat je niet van plan bent met ze naar bed te gaan, moet je al zoveel mogelijk informatie uit ze hebben getrokken.''

Een dieptepunt in haar carrière was het moment dat ze werd besprongen door de minister van Financiën, in zijn kantoor, nog voordat ze hem een vraag had kunnen stellen. Maar het mes snijdt aan twee kanten. De voorzitter van het parlement oefende meer geduld en organiseerde uitstapjes naar het strand. Tot een duurzame liefde kwam het niet, maar ze hield er een paar primeurs aan over.