Dictaat van Nijmegen

In Nijmegen worden ouders verplicht hun kind in de eigen wijk op school te doen. Directeur F. Janssen van basisschool De Zonnewende vindt dat een goed idee. Wel vraagt hij zich in deze krant hardop af of ouders zich wel laten dwingen. Dwingen!!! Dat zegt die man. Bloedserieus. En hij is de enige niet. Overal zijn potentaten bezig maatregelen te bedenken om ouders te dwingen hun kind te sturen naar een andere school dan die waar ze de voorkeur aan geven. En het zijn vooral linkse clubs die dat propageren. In Nijmegen doen de katholieken ook mee maar katholiek, dat zijn ze daar allemaal. En als ze langer geleerd hebben, deden ze dat aan een marxistische universiteit. Wijs zijn ze daar dus nooit geworden.

Mijn school wordt te zwart, dus wordt die door de ouders gemeden, en dus komt die onder de opheffingsnorm van 180 leerlingen, zo jammert een Nijmeegse schooldirecteur. Waarmee gesuggereerd wordt dat dit komt doordat witte ouders de school mijden. De werkelijke reden is dat veel allochtone ouders dat ook doen. Die zijn inmiddels zozeer ingeburgerd, dat ook zij gebruik zijn gaan maken van hun recht te zoeken naar de school van hun voorkeur. Zolang alleen de beter opgeleide witte ouders zich opstelden als kritische onderwijsconsumenten, hoorde je niemand daarover. Nu dat bewust kiezen algemeen is geworden is het logische gevolg dat sommige scholen het niet redden.

Het is verder een fabeltje te menen dat de schoolkeuze wordt bepaald door het mijden van zwarte scholen. Het gros van de ouders zoekt een school die aansluit bij wat zij belangrijk vinden. Bijvoorbeeld omdat er veel aandacht is voor natuur, creativiteit of muziek of voor goede leerresultaten. Of omdat ze daar ook echt iets doen aan christelijk of katholiek. Of omdat daar strikte regels worden gehandhaafd, of omdat er juist sprake is van een losse sfeer. Kortom ouders gaan op zoek naar een school waarvan zij verwachten dat hun kind zich daar thuis zal voelen, zich goed kan ontwikkelen. Veel ouders nemen dit keuzeproces uiterst serieus, bezoeken een aantal scholen, proeven er de sfeer, stellen vragen. En dat is maar goed ook, want het klimaat van de school is in hoge mate bepalend voor het levensgeluk van kinderen. En de school die voor de een prima is, hoeft dat voor de ander niet te zijn.

Maar dit alles is in de ogen van bestuurders niet belangrijk. Die zien zich geconfronteerd met het probleem dat sommige scholen groeien en bloeien, en andere een kwijnend bestaan leiden. Dat betekent problemen voor wat betreft huisvesting en personeel. In plaats van gewoon hun werk te doen en de gevolgen van onze vrije schoolkeuze op te lossen, gaan bestuurders die keuze aan banden leggen.

Ouders laten zich niet dwingen, treurt schooldirecteur Janssen. Was dat maar waar. Welgestelde ouders, daar geldt dat inderdaad voor. Die weten altijd wel een weg te vinden om onder zo'n dictaat uit te komen. Ze kiezen voor Montessori, of Freinet, of Vrije school of sturen hun kind naar een school in een naburige gemeente. Desnoods, als het niet anders kan, verhuizen ze naar een andere wijk met betere scholen. Met als gevolg wat we zien in Amerika en Frankrijk: betere buurten met betere scholen, exclusief toegankelijk voor de bewoners van de eigen betere buurt. Wie worden dus de dupe van een dergelijke maatregel? De ouders die bewust willen kiezen maar niet de middelen, kennis of relaties hebben om aan een dergelijk dictaat te ontkomen.

prick@nrc.nl