Collecteren voor aids tijdens hoogmis G8

Het mondiaal aidsfonds dat met steun van de G8 is opgericht, loopt stuk op geldgebrek. Kan de top van de G8 in Frankrijk uitkomst brengen?

De Amerikaanse president Bush gaf woensdag het voorbeeld. Hij bekrachtigde het plan dat hij begin dit jaar in zijn State of the Nation al had aangekondigd. Een plan dat voorziet in een verdriedubbeling van de Amerikaanse bijdrage aan internationale aidsbestrijding. In totaal 15 miljard dollar mag de regering daaraan de komende vijf jaar uitgeven. Bij de ondertekening van het hulpprogramma sprak hij deze week over ,een grote reddingsmissie''. In de aanloop naar de Franse top van de G8, de zeven grootste industrielanden plus Rusland, riep hij Europa, Canada en Japan op om zijn voorbeeld te volgen. ,,Ik zal ze eraan herinneren dat de klok verder tikt, dat er elke dag opnieuw 8.000 mensen in Afrika sterven aan aids.''

Aidsbestrijding is een vast onderdeel van de G8-agenda sinds de top in Birmingham vijf jaar geleden. Ze heeft de functie van de collecte aan het einde van de kerkdienst, Ze symboliseert het geven na het nemen. Ze stelt een economisch gezelschap in staat zijn menselijk gezicht te laten zien, net zoals die andere humanitaire thema`s: steun aan Afrika en armoedebestrijding. Begunstigden mogen altijd rekenen op mooie woorden en vage beloften. Verder vinden ze meestal meer knopen dan munten in de collectezak.

Twee jaar geleden baande de top van de G8 in het Italiaanse Genua de weg voor het Global Fund to Fight Aids, Tuberculosis and Malaria, het mondiale aidsfonds dat de strijd tegen de natuurlijke massamoordenaars van de moderne tijd op een hoger plan moest brengen. Het fonds moest een veelvoud werven van de 1,6 miljard dollar die in ontwikkelingslanden jaarlijks aan aidsbestrijding werd besteed. In 2005 zou al 10,5 miljard dollar nodig zijn voor preventie, zorg, behandeling en steun aan aidswezen, berekende het VN-programma Unaids. Een bedrag dat snel zou stijgen tot 15 miljard dollar in 2007.

Vorig jaar telde de wereld 42 miljoen mensen die met het aidsvirus (hiv) zijn besmet. Bij ongewijzigd beleid komen daar tot het jaar 2010 nog eens 45 miljoen bij. Volgens Unaids kan dat aantal 29 miljoen lager uitvallen als onmiddellijk en grootscheeps wordt ingegrepen: 29 miljoen levens gered.

Anderhalf jaar nadat het mondiale aidsfonds operationeel werd, kampt het met een schreeuwend geldgebrek. Het fonds heeft inmiddels steun beloofd aan 150 projecten in 92 landen voor een totaalbedrag van anderhalf miljard dollar. Danzkij die hulp krijgen 500.000 mensen vanaf 2005 aidsremmende middelen. Het aantal aidslijders dat in Afrika wordt behandeld, verzesvoudigt daarmee. Verder worden van dat geld een half miljoen aidswezen gesteund en twee miljoen tb-patiënten en twintig miljoen malaria-lijders behandeld.

Volgens een recent rapport van de Amerikaanse Rekenkamer werkt het fonds doeltreffend en efficiënt. maar wordt de voortgang van mondiale ziektebestrijdingscampagne bedreigd door geldgebrek. Om in oktober een nieuwe serie projecten te kunnen financieren is 1,6 miljard dollar nodig en voor volgend jaar zeker 3,4 miljard dollar. Het fonds heeft nog maar 300.000 dollar in kas. Door het geldtekort dreigen ook lopende projecten te worden gestaakt.

Gezondheidsorganisaties van over de hele wereld zijn een campagne begonnen onder het motto `Fund the Fund'. Ze roepen de rijke landen op om het fonds te redden. ,,Als ze toestaan dat het mondiaal fonds in elkaar stort omdat ze te gierig zijn om dollars te fourneren'', zei Paul Davis van de Amerikaanse belangengroep Health Gap, ,,zal dat het vertrouwen in de internationale gemeenschap ernstig schaden en een ontzettend blauw oog betekenen voor de leiders van de G8.''

Stephen Lewis, speciaal afgevaardigde van de VN voor hiv/aids in Afrika, toonde zich in de aanloop naar de G8-top niet optimistisch. Hij wees erop dat geen van de G8-leden de bijdrage aan het fonds heeft geleverd die op basis van het Bruto Nationaal Product gerechtvaardigd zou zijn. ,,Zal dat komend weekend veranderen? Ik betwijfel het ten zeerste, en zelfs als dat margineel gebeurt, dan gaat het fonds mankend het nieuwe jaar in, niet in staat om de beloften waar te maken en om de enorme menselijke verwachtingen waar te maken die op het spel staan.''

Afwachten wat de opbrengst van de jaarlijkse G8-collecte wordt.