BIJ ASTMA KAN DE DOSIS CORTICOSTEROÏDEN OP TERMIJN OMLAAG

De meeste astmapatiënten gebruiken corticosteroïden als ontstekingsremmer. Soms in hoge doses. Corticosteroïden hebben echter vervelende bijwerkingen die afhankelijk zijn van de dosis. Astmapatiënten met stabiele ziekte kunnen echter zonder bezwaar met minder corticosteroïden toe. Artsen van de University of Glasgow hebben dit vastgesteld in een onderzoek onder 259 volwassen Schotse astmapatiënten (British Medical Journal, 24 mei).

Astma is een chronische ziekte waarbij de fijne vertakkingen van de luchtpijp in de longen zich vernauwen, wat leidt tot soms zeer ernstige aanvallen van ademnood. Vroeger dacht men dat de vernauwing van de lage luchtwegen ontstond door het krampachtig samentrekken van gladde spieren en een verhoogde slijmproductie. Tegenwoordig beschouwt men deze verschijnselen als het gevolg van een steriele ontsteking, dus één waar geen bacterie of virus aan te pas komt. Deze ontsteking ontstaat onder invloed van genetische factoren en prikkels uit de omgeving, zoals blootstelling aan allergenen. Het verloop van het ontstekingsproces is uiterst complex. Er zijn veel verschillende cellen van het afweersysteem bij betrokken. Die geven stoffen af die de ontsteking in stand houden, de luchtpijpjes vernauwen en op den duur ook de structuur daarvan aantasten. Patiënten die slechts af en toe een astma-aanval hebben, worden behandeld met luchtwegverwijdende medicijnen. Treden de klachten vaker dan één keer per week op, dan krijgen ze ook ontstekingsremmers (corticosteroïden). De medicijnen worden als aërosol geïnhaleerd, waardoor ze direct op de plaats van bestemming komen.

Aan het Schotse onderzoek deden ruim 250 volwassen astmapatiënten mee die minstens een jaar hoge doses corticosteroïden hadden gebruikt. Bij de helft daarvan werd een jaar lang de dosis gehalveerd. Dat resulteerde in een geringe, maar statistisch niet significante toename van het aantal astma-aanvallen. Als men keek naar parameters als het aantal bezoeken aan de huisarts of het ziekenhuis werden geen verschillen tussen beide groepen patiënten gevonden. De onderzoekers concluderen dan ook dat hoge doses corticosteroïden bij stabiele astmapatiënten zonder gevaar kunnen worden verlaagd.

Dit is niet het eerste onderzoek in zijn soort, maar met een looptijd van een jaar wel het langdurigste. Astma is echter een chronische ziekte, waar mensen hun leven lang last van kunnen hebben. Het is dan ook de vraag of het ook op nog langere termijn verantwoord is om de voorgeschreven doses te verlagen.

Het Schotse onderzoek richtte zich op volwassen astmatici. Onlangs publiceerde de Groningse longarts-in-opleiding Martin Visser een enigszins vergelijkbaar onderzoek bij kinderen tussen zes en tien jaar. Daaruit blijkt dat het bij kinderen helemaal niet nodig is om hoge doses geleidelijk terug te brengen. De ontstekingsremmers werken al goed als van meet af aan lage doses worden gebruikt.