Vechten voor Betuwelijn én voor dieren

Oud-minister van Verkeer en Waterstaat Hanja Maij-Weggen wordt waarschijnlijk de nieuwe commissaris van de koningin in Noord-Brabant. De christendemocrate moet hiervoor uit Brussel komen, waar ze sinds 1994 lijstaanvoerder is voor de Nederlandse CDA in de Europese Volkspartij.

De 59-jarige kandidaat roept meer associaties op dan alleen die van `de huilende minister tijdens het Bijlmerdebat'. Als minister van Verkeer en Waterstaat in het kabinet Lubbers III (1989-1994) was ze een van de meest besproken ministers van de ploeg. De bekend geworden uitspraak ,,Er is maar één minister van Verkeer en Waterstaat en dat ben ik'' die ze deed na een meningsverschil met toenmalig minister van Milieu Alders, ligt in de lijn van haar optreden.

Op dezelfde dag dat de commissie haar keuze bekend maakte, nam de Eerste Kamer deze week de wet `wegverbreding' aan. In de functie van minister heeft Maij-Weggen altijd bestreden dat wegverbredingen fileproblemen op zouden lossen, bovendien vond ze het niet opwegen tegen de stank- en geluidsoverlast.

Maar ze heeft op vervoersgebied meerdere oorlogen gevochten. Haar persoonlijke guerrilla voor de Betuwelijn zette veel kwaad bloed, maar resulteerde wel in het besluit tot de aanleg hiervan, voor een groot deel op haar manier. Ze riep destijds veel verontwaardiging over zich af door een onderzoek van deskundigen over de mogelijkheid de spoorlijn voor een groot deel ondergronds te laten lopen, af te doen als `het plan van de professor'. Ook haar besluit om de Nederlandse Spoorwegen te privatiseren stuitte, voor- en nadat het genomen werd, op veel kritiek.

In het Europees Parlement heeft de in Emmen geboren kandidaat-commissaris zich de laatste jaren voornamelijk op ontwikkelingssamenwerking en de Europese Conventie gestort. In 2000 bepleitte ze in Brussel een herziening van het landbouwbeleid, omdat dit EU-beleid de economie van ontwikkelingslanden schade toebrengt. In de tien jaar die Maij-Weggen als Europarlementariër doorbracht vóór haar stap in het derde kabinet Lubbers, stonden dierenrechten bovenaan haar agenda. Tot voor kort was ze voorzitter van de Dierenbescherming.

In haar Haagse tijd moest Maij-Weggen zich vaak verdedigen voor haar optreden na de Bijlmerramp. Nadat in 1992 een vliegtuig van El Al op flats in de Bijlmermeer was neergestort, zei ze onder andere dat er geen militair materieel aan boord van het toestel had gezeten, dat de ladinglijsten waren gecontroleerd en dat de Economische Controledienst (ECD) onderzoek naar de vracht had gedaan. Ze kreeg ook kritiek over het gebrekkige kortsluiten van het `gezondheidsklachten-dossier' met haar collega van Volksgezondheid.

Over de doorzichtigheid van Maijs voordracht bestaan twijfels. Vorige week deed het gerucht de ronde dat het CDA en de VVD Maij-Weggen naar voren zouden schuiven met de afspraak dat de VVD de nieuwe burgemeester van Eindhoven zou leveren. Er hadden vijf mensen naar de functie gesolliciteerd, nummer twee op de lijst werd haar partijgenoot Tom Rombouts, nu burgemeester van Den Bosch.