Top Israël Palestijnen `positief '

Israël heeft een serie vertrouwenwekkende maatregelen aangekondigd na een topbijeenkomst tussen premier Ariel Sharon en zijn Palestijnse ambtgenoot Abu Mazen.

Onder de maatregelen zijn de vrijlating van een aantal Palestijnse gevangenen en versoepeling van de afsluiting van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook van Israël. De bijeenkomst, die gisteren plaatshad in Jeruzalem en ter voorbereiding diende van een top met de Amerikaanse president Bush in Jordanië op 4 juni, werd door beide zijden als positief gekenmerkt. Een eerste top, op 17 mei, leverde daarentegen niets op. Maar er werd gisteren geen overeenstemming bereikt over een terugtrekking van Israëlische troepen uit sinds september 2000 herbezet gebied. Er was dan ook geen sprake van dat de Routekaart, het door Amerika gesteunde internationale stappenplan naar een vredesregeling tussen beide partijen dat vorige week juist door Israël – voorwaardelijk – is geaccepteerd, in werking werd gesteld.

,,De vraag is, zullen de Palestijnen de terroristische organisaties ontwapenen en ontmantelen die de afgelopen tweeëneenhalf jaar Israëlische burgers hebben vernoord?'' vroeg een adviseur van premier Sharon, Dore Gold, zich af. De routekaart eist in de eerste fase van de Palestijnen dat zij zichtbare inspanningen leveren ter beteugeling van het terrorisme. Het Israëlische standpunt is tot dusverre dat eerst aan Palestijnse terreur een einde komt vóór vredesonderhandelingen kunnen beginnen. Volgens Israëlische en Palestijnse bronnen werd vanmorgen juist een Palestijnse zelfmoordterrorist-in-spe gedood die vanuit de Gazastrook in Israël probeerde te infiltreren.

Abu Mazen zei gisteren te verwachten dat de moslim-extremistische organisatie Hamas volgende week zal instemmen een staakt-het-vuren dat een stopzetting van zelfmoordaanslagen in Israël behelst. Hamas heeft echter nooit een einde willen maken aan aanvallen op militairen of kolonisten in bezet gebied. Bovendien stelt het als voorwaarde dat Israël een einde maakt aan de jacht op militante Palestijnen. Israël en de Verenigde Staten van hun kant vinden een staakt-het-vuren onvoldoende.

President Bush zei gisteren zich te realiseren dat de Arabieren de Verenigde Staten wantrouwen en volgende week zijn persoonlijke inzet voor vrede in het Midden-Oosten te zullen onderstrepen wanneer hij in Aqaba Sharon en Abu Mazen en in Egypte Arabische leiders spreekt. In een vraaggesprek met buitenlandse journalisten sloot hij druk op Israël, met name op het gebied van uitbreiding van nederzettingen, uitdrukkelijk niet uit. Premier Sharon zegt dat de Routekaart geen bevriezing van de bouw in nederzettingen vereist. Overigens heeft Het Witte Huis de kans op een doorbraak in het Israëlisch-Palestijnse proces tijdens de top in Aqaba geminimaliseerd.