Republikeinen: elk jaar belastingverlaging VS

Amerika heeft de beloofde belastingverlaging gekregen. De president zegt dat iedereen er beter van wordt, volgens de Democraten vooral miljonairs.

President Bush heeft woensdag met zijn handtekening de wet bekrachtigd die Amerikanen een nieuwe ronde verlagingen van de inkomstenbelasting en vermindering van de dividendbelasting brengt. De financieel in nood verkerende staten krijgen ook enige steun amper zes procent van wat de federale overheid door de wet aan inkomsten misloopt.

Officieel kost het nu tot wet verheven compromis 350 miljard dollar in tien jaar. Dat bedrag was een bovengrens, omdat gematigde Republikeinen niet wilden meewerken als meer werd weggegeven in een tijd waarin de federale tekorten snel oplopen. De grens is in hoge mate kunstmatig.

In werkelijkheid is de kans groter dat het nu van kracht geworden verlagingspakket 800 à 1.000 miljard dollar zal kosten in tien jaar. Het lagere bedrag werd alleen bereikt door een aantal belastingverlagingen tijdelijk in te voeren en daarna weer af te schaffen. De Republikeinen hopen dat het volgende Congres niet zal durven die belastingen in ere te herstellen.

Na onderhandelingen tussen de Senaat en het Huis van Afgevaardigden werd eind vorig week een wetstekst vastgesteld die de dividendbelasting nog niet afschaft, zoals president Bush had voorgesteld, maar beperkt tot 15 procent. Mensen met lagere inkomens betalen maar 5 procent dividendbelasting. Dezelfde verlaging van het tarief geldt voor de vermogensaanwasbelasting.

Verder zijn de tarieven van de inkomstenbelasting verlaagd met terugwerkende kracht van begin dit jaar. Het tarief in de hoogste schijf is verlaagd tot 35 procent (was 38,6 procent), 30 procent werd 28 procent. De groep die het laagste tien-procentstarief betaalt werd verbreed.

President Bush beloofde zijn landgenoten dat zij deze zomer al cheques kunnen verwachten van 400 dollar per kind: de kinderaftrek is verhoogd van 600 tot 1.000 dollar per kind. Kleine zelfstandigen en bedrijven kunnen nu 100.000 dollar aan investeringen direct in het eerste jaar afschrijven (was 25.000) daaronder vallen ook de als bedrijfsauto aangemerkte SUV's, de populaire personenauto's op truckbasis.

De president tekende de `Banen en Groei Belastingverlagingswet 2003' met de verzekering dat de Amerikaanse economie er direct door zou worden geholpen: ,,Iedere Amerikaan die wil werken zal een baan kunnen vinden''. 136 miljoen Amerikanen zouden meer geld overhouden. Gisteren ontstond enige deining toen bleek dat werkenden met de laagste inkomens op het laatste moment uit de wetstekst zijn geschrapt. De meeste gezinnen met jaarinkomens tussen 10.500 en 25.625 dollar zouden niets merken van de belastingverlagingen.

Voor Democraten in het Congres was dit aanleiding president Bush te vragen de wet te doen veranderen. Voorman in de Senaat Tom Daschle noemde het schrijnend dat ,,miljonairs 93.000 dollar per jaar beter worden van deze wet'', terwijl families met lage inkomens worden overgeslagen. Ook de Democratische presidentskandidaten John Edwards en Howard Dean uitten gisteren felle kritiek op de belastingwet, die volgens hen vooral het onderwijs en de reserves ten bate van pensioenen en medische zorg voor bejaarden aantast.

President Bush had aanvankelijk een twee keer zo groot pakket voorgesteld en het gehalveerde `ietsie-pietsie'-plan onvoldoende genoemd om Amerika uit het economische dal te helpen. De Amerikaanse economie groeide het eerste kwartaal van dit jaar met 1,9 procent, maar de werkloosheid is de laatste weken verder opgelopen tot tegen de zes procent.

De Republikeinen zijn desondanks zeer verheugd dat zij voor de tweede keer sinds Bush het Witte Huis bewoont een omvangrijk pakket verlagingen hebben kunnen doorvoeren. Zij hopen zolang Bush president is ieder jaar een dergelijk pakket te kunnen doorvoeren. Uiteindelijk doel is te komen tot afschaffing van inkomstenbelasting, of instelling van één laag, vlak tarief. Bedrijven zouden ook minimaal moeten worden gehinderd om investeringen te plegen. Belastingheffing zou vrijwel geheel op de verkoop van goederen en diensten moeten verlopen.

Het Britse weekblad The Economist, meestal een voorstander van belastingverlaging, noemde het nu tot wet verheven pakket gisteren `huichelachtig en riskant'. Men verwijt de regering-Bush te weinig economische stimulans op de korte termijn te hebben bereikt én onverantwoorde tekorten af te wentelen op volgende generaties. President Reagan volgde een zelfde pad in de jaren '80. De daaruit resulterende tekorten dwongen president Bush senior begin jaren '90 de belastingen te verhogen. Dat kostte hem in '92 het presidentschap.

Tijdens de eerste ambtsperiode van president Bush junior, schrijft The Economist, zijn een miljoen banen verdwenen. Een bijkomend probleem is dat het mogelijk tot zes procent oplopende begrotingstekort samenvalt met het bereiken van de pensioenleeftijd door de babyboom-generatie van vlak na de Tweede Wereldoorlog geboren Amerikanen. Of de kiezers daar bij de presidentsverkiezing van 2004 aan denken, of meer geobsedeerd blijven door angst voor aanslagen zal in hoge mate bepalen of George W. Bush een tweede ambtstermijn wint.