NAVO is niet deelbaar

`EU-defensie kan het beste met behulp van NAVO', luidt de kop boven het artikel van prof. Van Staden en generaal-majoor b.d. Homan (NRC Handelsblad, 24 mei). Dat suggereert dat er nog een andere keus is: een Europese defensie zónder de NAVO. Niets is minder waar. The Economist van 24 mei noemt het Europese leger een virtueel leger, alleen bestaande in de geest van enthousiaste politici. Het ziet er niet naar uit dat dit ooit verandert. Wat na jaren praten is bereikt, is nauwelijks de moeite waard.

Van Staten en Homans stellen voor de NAVO om te vormen tot een organisatie die uit twee kringen bestaat. Eén kring, bestaande uit alle lidstaten, moet zich richten op de verdediging tegen externe bedreigingen en het beteugelen van conflicten buiten Europa voorzover zij de veiligheid van het Euro-Atlantische gebied raken. Een tweede kring moet bestaan uit de Europese NAVO-landen. Die zijn dan verantwoordelijk voor de stabiliteit binnen Europa en voor operaties zoals in Bosnië en Kosovo. Voorgesteld wordt de NAVO om te vormen en de bevelsstructuur aan te passen.

Zo'n omvorming kan echter niet werken en de bureaucratie en de inefficiëncy zal toenemen.

De aan de twee kringen toegewezen taken zijn niet te scheiden, ze lopen in elkaar over.

De eenheden die voor de eerste taak nodig zijn, zijn dezelfde als die voor de tweede taak.

Hetzelfde geldt voor de operationele NAVO-staven. Zo is de Duits-Nederlandse legerkorpsstaf, thans geheten High Readiness Forces Headquarters, zowel geschikt om operaties binnen Europa te leiden, zoals in Kosovo, als voor operaties buiten Europa zoals in Irak.

Ook de NAVO-planningsstaven in Brussel en op het Europese NAVO-hoofdkwartier in Mons, richten zich op beide taken.

Zo is er meer, maar het belangrijkste is wel dat het ondenkbaar is dat Europa zonder de Amerikaanse inbreng in de NAVO zelfstandig grotere operaties kan uitvoeren. De NAVO-interventie in Bosnië, noch die in Kosovo was mogelijk zonder de steun van Amerika. In de eerste decennia kan en zal dat niet veranderen.

De NAVO is niet deelbaar. Als Europa echt iets wil doen, moeten de defensiebudgetten van de landen worden verhoogd en de samenwerking binnen de NAVO worden verstevigd, waardoor duplicaties worden voorkomen. Een versterkte, meer gelijkwaardige inbreng in de NAVO, zal de Europese politieke invloed vergroten.