Mainstream en marge in Cinema Zuid

De drie oprichtsters van de nieuwe bioscoop Cinema Zuid willen speelfilms én kunstfilms vertonen. ,,We zoeken het in persoonlijk getinte verhalen.''

Vanavond opent in Amsterdam een nieuwe bioscoop. Cinema Zuid is gevestigd in de Nicolaaskapel, een rond gebouw uit de jaren vijftig aan de Prinses Irenestraat. In de nissen waar eens de priesters van het naburige klooster het preken leerden, kunnen nu uit de `dvd-bar' geleende films bekeken worden. Dat kan Midnight Cowboy zijn, een Amerikaanse klassieker uit 1969, maar ook Us/Them, een recente video van de Nederlandse kunstenaars Roy Villevoye en Jan Dietvorst. Het bijzondere van Cinema Zuid is dat er zowel films te zien zijn die doorgaans in filmhuizen draaien, als films die meestal alleen in musea getoond worden. Speelfilms en kunstvideo's, documentaires en installaties, alle beelden die bewegen kunnen in de kapel een plaats krijgen. ,,We hebben Cinema Zuid opgericht uit onvrede met de kloof tussen beeldende kunst en film'', zegt initiatiefneemster Lucette ter Borg, die Cinema Zuid samen met Sacha Bronwasser en Esma Moukhtar leidt. ,,Er is zo weinig kruisbestuiving tussen deze twee disciplines. In musea worden bijna nooit speelfilms of documentaires vertoond, en in de bioscoop zie je nooit wat er buiten de filmwereld met bewegende beelden gebeurt. Zelfs op het Rotterdams filmfestival is de scheiding tussen film en beeldende kunst nog erg groot.''

Cinema Zuid, dat onder meer ondersteund wordt door het Amsterdams Fonds voor de Kunst, is voorlopig slechts een paar keer per jaar geopend. De diverse films worden dan door een thema bij elkaar gehouden. Het eerste festival heet !Niet Thuis! Volgens Bronwasser, net als Ter Borg en Moukhtar kunstcritica, speelt dit thema nu een grote rol in de beeldende kunst. ,,Op de laatste Documenta in Kassel ging het vaak over de negatieve effecten van globalisering. Veel werk daar was nogal politiek van opzet. Wij zoeken het meer in persoonlijk getinte verhalen.'' Te zien zijn onder meer de speelfilms The Man Without a Past van Aki Kaurismäki, een voorpremière, en Jacky van Brat Ljatifi en Fow Pyng Hu (2000). De Chinese kunstenaar Tim Cheng, student aan het in het klooster gevestigde Sandberg Instituut, maakte speciaal voor het festival een installatie over hoe hij als Chinees in Nederland bejegend wordt. ,,We programmeren oud en nieuw, licht en zwaar, mainstream en marge door elkaar. Dat geeft aan alle films hopelijk een meerwaarde'', zegt Ter Borg. Het materiaal wordt op verschillende manieren vertoond. Elke avond is er bijvoorbeeld een speelfilm in de open lucht te zien.

Cinema Zuid, dat plaats biedt aan zo'n driehonderd bezoekers, is een van de culturele pioniers op de Zuidas, het nieuw te ontwikkelen stadscentrum van Amsterdam. De kapel, eigendom van ING Vastgoed, bevindt zich op de museumkavel, het gebied met een culturele bestemming waar in ieder geval een designmuseum komt. De vrouwen van Cinema Zuid dromen van een permanent beeldinstituut. Een van de volgende festivals zal over grote steden gaan. Met de kapel neemt Cinema Zuid dan al geen genoegen meer. ,,We willen ook films in bijvoorbeeld het World Trade Center vertonen.''

!Niet Thuis!. (t/m 2/6). Cinema Zuid, Prinses Irenestraat 19, Amsterdam. nl. www.cinemazuid.nl of 020-588 2409.