Cowboys in jodelland

Als cowboys kunnen jodelen, waarom zou een jodelland dan geen westerns kunnen voortbrengen? Die Siebtelbauern is volgens de Oostenrijkse regisseur Stefan Ruzowitzky een Alpenwestern. En daar is wel iets voor te zeggen.

Zeven knechten krijgen na de dood van de tirannieke boer de boerderij in hun bezit. Tot grote woede van de buurboeren, vettige mannen in geklede zwarte pakken. Die hadden zelf namelijk ook een oogje op het bezit van boer Hillinger, en bovendien: een knecht is geen boer, anders had God hem geen knecht gemaakt. Dat zich onder de zeven nieuwe Siebtelbauern (een-zevende boeren) vier vrouwen bevinden, maakt dit laatste alleen maar prangender.

De hereboeren verklaren de nieuwkomers direct de oorlog. Zo gaat het ook in Shane of in Pale Rider. Maar Die Siebtelbauern lijkt toch minder op deze westerns dan bijvoorbeeld op Jean de Florette/Manon des Sources, of Kracht en 1.000 Rosen, films over de destructieve krachten in een kleine gemeenschap. Het decor is fris en idyllisch, de mensen zijn bekrompen en gewelddadig.

De Amerikaanse western is tegelijkertijd optimistisch en melancholiek: de cowboy is het laatste overblijfsel uit een vergane tijd van Echte Mannen. Maar niet getreurd, zijn laatste krachten geeft hij aan het opruimen van het kwaad in de wereld en als dat is gebeurd staat niets een stralende toekomst meer in de weg.

Dat optimisme ontbreekt geheel in Die Siebtelbauern. Dat heb je al na tien tellen door, als de doffe vertelstem van knecht Severin het verhaal van de eigenaardige revolutie in het dal begint. Aan alles voel je dat de vrolijke overmoed van de knechtboeren die, vrij, harder werken dan ooit een knecht voor een boer deed, gestraft zal worden. De vijand wordt ten slotte misschien wel uit de weg geruimd, maar de aarde is verschroeid.

Die Siebtelbauern – kalm verteld, ontontkoombaar tragisch, af en toe absurd, prima gespeeld en prikkelend revolutionair – is een handjevol weken in een zaaltje in Amsterdam te zien geweest. Dat zal wel zijn omdat er zo weinig special effects in zitten.

Die Siebtelbauern (Stefan Ruzowitzky, 1998, Oostenrijk). Canvas, 23.45-1.15u.