Akkoord `open skies' nabij

De Europese Commissie krijgt naar verwachting binnenkort het mandaat om met de Verenigde Staten te onderhandelen over een luchtvaartakkoord voor de hele Europese Unie. De EU-lidstaten zijn volgens diplomaten in Brussel dicht bij een compromis.

Nederland heeft nog een voorbehoud gemaakt, omdat minister Karla Peijs (Verkeer en Waterstaat) zich als nieuwe bewindsvrouw nog over de kwestie moet buigen. De EU-ministers nemen eind volgende week een besluit tijdens de Transportraad in Luxemburg. Eerder deze week hebben diplomaten van de vijftien lidstaten de kwestie besproken.

Eurocommissaris Loyola de Palacio (Transport, Energie) heeft al langer om een onderhandelingsmandaat met `derde' landen, waaronder de VS, gevraagd om luchtvaartakkoorden te sluiten. Volgens haar kan dan eindelijk de zo noodzakelijke consolidatie en sanering in de Europese luchtvaartssector plaatsvinden. In de huidige bilaterale `open-skies-akkoorden' zijn de voordelen van landingsrechten in de VS gereserveerd voor luchtvaartmaatschappijen uit de eigen lidstaat.

Zo kan de KLM vanuit Amsterdam naar alle belangrijke luchthavens in de VS vliegen. Fusiegesprekken tussen KLM en British Airways ketsten enkele jaren geleden onder meer af, omdat het bilaterale Nederlands-Amerikaanse `open-skies-akkoord' niet voor de fusiemaatschappij zou gelden.

Loyola de Palacio kreeg eind vorig jaar een belangrijke steun in de rug door een uitspraak van het Europese Hof, dat bilaterale luchtvaartakkoorden tussen een EU-lidstaat en de VS wegens speciale vestigingsclausules discriminerend zijn voor luchtvaartmaatschappijen uit andere lidstaten. De Europese Commissie wil met de VS onderhandelen over een vrije transatlantische luchtvaartzone, waarbij Amerikaanse en Europese luchtvaartmaatschappijen gelijke rechten op de transatlantische routes krijgen. Zo zou in de toekomst bijvoorbeeld Lufthansa of Air France vanaf Schiphol verbindingen met de VS moeten kunnen onderhouden.

Individuele lidstaten zouden in de toekomst nog wel bevoegd blijven voor het verstrekken van landingsrechten, maar zij mogen die dan niet alleen meer aan de eigen luchtvaartmaatschappijen geven.