Zingen over trollen en tegen de koude

Berlevåg is een Noors vissersdorp van 1300 zielen aan de Barentszee, boven de Poolcirkel. De negorij kreeg grote aandacht door het succes, in de Noorse bioscopen en ver daarbuiten, van Knut Erik Jensens documentaire Heftig og begeistret (kort door de bocht vertaald als Cool & Crazy) over het Mannenkoor van Berlevåg.

In een door wind, koude, werkloosheid en vrouwentekort geteisterde buitenpost verleent het zingen van volksliederen gevoel van eigenwaarde en sociale cohesie. Jensen portretteerde enkele markante leden van het koor, zoals een uit de stad gevluchte ex-junkie, twee broers van 96 en 87, de invalide dirigent en een communistische visser. Daartussendoor zette hij het koor op al even markante locaties neer, om ze over God, de zee en de natuur te laten zingen. Succes verzekerd, want het is een warm-menselijke documentaire over ouderen, ook al is de muzikale waarde van de liederen discutabel.

Ernstiger bezwaar geldt de stijve, ansichtkaartachtige vormgeving, die nog het meest doet denken aan de manier waarop de NCRV begin jaren zestig het meisjeskoor Sweet Sixteen in beeld bracht. Een paar mannen zingen op de trap van de vuurtoren het trollenlied, de camera zoomt uit en dan komen er een paar mannen bijstaan, todat vuurtoren en koor compleet in beeld zijn.

De film komt pas tot leven in het laatste half uur, tijdens een trip door de toendra naar het naburige Moermansk. Fascinerend is de overgang van Noorwegen naar de trieste stille getuigen van het milieubeleid van de Sovjet-Unie, alsmede de discussie daarover tussen de communist en de andere koorleden. In Moermansk komt echter alles goed, want daar heerst juist een mannentekort, zodat het muziekminnende, vrouwelijke publiek om handtekeningen komt koeren.

Cool & Crazy (Heftig og begeistret). Regie: Knut Erik Jensen. In 12 bioscopen (Docuzone).