Schröder heeft er al weer een nieuw conflict bij

De Duits bondskanselier Gerhard Schröder had al problemen genoeg. Deze week is daar nog een dreigende regeringscrisis in Noordrijn-Westfalen bijgekomen.

Gerhard Schröder had eigenlijk al genoeg problemen. De economie zit in het slop, de staatskas is leeg, de werkloosheid is op een hoogtepunt. Met de vakbonden en de linkervleugel van zijn partij heeft hij mot over economische hervormingen, met de Amerikaanse president George W. Bush is de vete over de oorlog in Irak nog steeds niet bijgelegd.

Deze week kwam daar nog een conflict bij. Peer Steinbrück, partijgenoot en minister-president in de grootste deelstaat Noordrijn-Westfalen, speelt met de gedachte zijn roodgroene coalitie op te blazen. De coalitie in Düsseldorf stond ooit model voor het roodgroene kabinet in Berlijn, een kabinetscrisis in het westen zou ook gevolgen kunnen hebben in de Duitse hoofdstad. ,,We hebben weer een nieuw debat'', verzuchtte Schröder gisteren, ,,je kunt het amper geloven, maar het is zo''.

Het Hemelvaartsweekeinde zou voor Schröder nog wel eens een hellevaart kunnen worden. Vanochtend heeft hij Steinbrück in het geheim ontmoet in een poging de rebelse regiobestuurder in te tomen. Zaterdag moet hij even naar de verjaardag van St.Petersburg waar hij zijn niet zo goede vriend George Bush tegen het lijf zal lopen. Zondag kruist hij op een bijzonder partijcongres in Berlijn de degens met de tegenstanders van zijn hervormingen. Vervolgens gaat het naar Evian voor een G8-topontmoeting, waar hij wéér met Bush aan een tafel mag zitten.

Peer Steinbrück, die eind vorig jaar Wolfgang Clement opvolgde toen deze minister van Economische Zaken en Werkgelegenheid werd, heeft genoeg van de voortdurende conflicten met de Groenen over regionale milieuvraagstukken en uitbreiding van de infrastructuur. De coalitie, taxeerde de Frankfurter Allgemeine Zeitung, vertoont na acht jaar uitputtingsverschijnselen. Door met een coalitiebreuk te dreigen probeert Steinbrück zijn juniorpartner weer in het gareel te krijgen.

Op de achtergrond spelen ook de deelstaatverkiezingen in 2005, die Steinbrück vermoedelijk verliest als er niets gebeurd. De SPD staat in de peilingen op dertig procent, CDU-topman Jürgen Rüttgers is populairder dan de minister-president. Schröder is daarentegen bang dat een breuk in Düsseldorf de verhoudingen in zijn kabinet zullen verzuren. Sommige SPD-ers achten het niet uitgesloten dat een breuk in Düsseldorf tot een breuk in Berlijn zal leiden.

Het duel Steinbrück-Schröder werpt ook zijn schaduw vooruit op het SPD-partijcongres. Zondag wil de kanselier de critici van zijn hervormingsplan 'Agenda 2010' definitief tot zwijgen brengen. Zijn voornemen de werkloosheidsuitkering te verlagen en de regels voor ontslag te versoepelen wegen volgens kritische partijgenoten niet op tegen de impuls die er vanuit zal gaan voor arbeidsmarkt en economie. In de afgelopen weken is de kritiek wel afgenomen, maar nog niet geheel verstomd. Problemen in Düsseldorf kan de partij er eigenlijk niet bij hebben.

George W. Bush is intussen nog steeds verbolgen over Schröders houding ten aanzien van Irak. Een regeringswoordvoerder in Berlijn bevestigde dat er geen ontmoeting tussen de twee is voorzien, noch in Rusland, noch in Frankrijk. Volgens weekblad Focus willen de Amerikanen de band met Duitsland graag aanhalen, maar de kanselier daarbij negeren. ,,We doen moeite de betrekkingen te verbeteren'', zou Bush' veiligheidsadviseur, Condoleezza Rice, hebben gezegd, ,,Maar we werken daarbij om de kanselier heen. Die laten we er liever buiten.'' De relatie tussen de Bush en Schröder zal ,,nooit meer zo worden als ze was en behoort te zijn.''