Onderweg naar morgen

Het is nog niet zo lang geleden dat bij aandelen wereldwijd standaard een gratis hulpmotor werd meegeleverd. Verzekeraars en pensioenfondsen zorgden eind jaren negentig met hun almaar groeiende stroom geld richting aandelen voor een automatische opwaartse kracht onder de aandelenkoersen.

Die vanzelfsprekendheid is verdwenen. De pensioenfondsen komen schielijk terug van hun keuze meer in aandelen te beleggen en ook de verzekeraars kampen iedere dag met de lasten van een ingestorte beurs.

Fortis verdient NOP. En de NOP – Net Operating Profit – bleek gisteren minder dan nul: 453 miljoen euro om precies te zijn. Het bank- en verzekeringsconcern dook in de eerste drie maanden van dit jaar in de rode cijfers door de beursmalaise. Een beleggingsverlies van 1,21 miljard vaagde de winst bij het bankbedrijf volledig weg.

Verzekeraars worstelen net als andere beleggers al drie jaar met misère op de markten. Voor hen is de maat vol. De afgelopen maanden hebben veel van deze partijen actie ondernomen om de schade te beperken.

ING heeft inmiddels 4 miljard aan aandelenbeleggingen beschermd tegen koersdalingen, bijna de helft van zijn aandelenportefeuille. Met hulp van optieconstructies dekt het bedrijf zich in tegen een verdere terugval van de beurs.

En ook Fortis heeft zijn klimaatgevoeligheid op de financiële markten teruggebracht. Bij 10 procent daling van de beurzen verliest Fortis niet meer 600 miljoen euro, maar hooguit de helft.

Aan zulke veiligheid hangt natuurlijk ook een prijskaartje. Als de markten 10 procent stijgen wint Fortis niet meer 600 miljoen euro, maar ook nog maar de helft. ING heeft een vergelijkbare manier gevonden. Met een zogenaamde collar-constructie heeft het concern een vloertje gelegd onder zijn aandelenportefeuille. Dat wordt gefinancierd met een plafond.

Hoe verantwoord deze constructies - afzonderlijk beoordeeld - ook mogen zijn, het introduceert een merkwaardig fenomeen op de markten. Een stijgende beurs zet automatisch een verkoopgolf in gang. Dat is de prijs die betaald wordt voor de zekerheid van vandaag. Zo wordt het nooit wat met die beurs als alle professionele beleggers zo opereren - en dat doen er steeds meer. Opgeteld zorgt hun gedrag voor precies het tegenovergestelde wat beoogd wordt.

Verzekeraars hebben een opleving van de beurs als geen ander nodig. Maar een echte opleving kan het nooit worden zolang verzekeraars de veiligheid van vandaag financieren met de hoop van morgen.