Netwerk-grootmeester op havengebied

Pieter Struijs (60) neemt morgen in de Zuid-Afrikaanse havenstad Durban als eerste Rotterdammer de voorzittershamer over van de International association of ports and harbors (IAPH), een branchevereniging waarbij tweehonderdvijftig havens zijn aangesloten in bijna honderd landen. Het is een fraaie kroon op de loopbaan van de van origine scheepsbouwkundig ingenieur, die sinds 1991 in het teken heeft gestaan van nautische dienstverlening.

Struijs vormt in het dagelijks leven samen met hoofddirecteur Willem Scholten de directie van het gemeentelijk havenbedrijf Rotterdam (GHR). Twee grotere tegenpolen zijn nauwelijks denkbaar. Waar Scholten constant op jacht is naar klanten voor de haven en vooral commercieel bezig is, is Struijs `de grootmeester van het wereldwijde netwerken'. Dat heeft er in geresulteerd dat Rotterdam qua innovatie, veiligheid, regelgeving en milieu wereldwijd geldt als één van de best geoutilleerde havens.

,,Willem en ik zijn complementair'', zegt Struijs. ,,We zitten elkaar niet in de weg, omdat we ons beiden bezighouden met de dingen die het best bij onze capaciteiten passen.''

In de zes jaar dat Struijs vice-president van de wereldwijde havenlobbyclub is geweest, heeft hij zich met succes sterk gemaakt voor het aanhalen van de contacten met Afrikaanse havens. Voor de eerste maal in het 49-jarig bestaan krijgt de IAPH met Siyabonga Gama een Afrikaanse vice-president. Binnen de IAPH werken de diverse havens samen om hun gezamenlijke belangen te behartigen bij de International Maritime Organisation (IMO), het orgaan van de VN dat de regels op zee regelt. Want hoewel de havens concurrenten van elkaar zijn, hebben ze ook een groot aantal identieke belangen. `World peace through world trade through world ports', luidt het enigszins overtrokken motto van de belangenbehartigers van de IAPH.

Willem Scholten zegt over de IAPH: ,,Ik heb wel eens gevonden dat die club een hoog havenmeestergehalte heeft waarvan je denkt: werkt dat allemaal wel? Maar zeker na de aanslagen in de Verenigde Staten zijn er heel andere elementen aan de IAPH toegevoegd, waardoor die organsatie aan belang heeft gewonnen. Wat dat betreft is Pieter ook binnen zo'n IAPH de juiste man op de juiste plaats.''

In Rotterdam was Struijs de initiatiefnemer van de stichting Green Award, die een keurmerk uitgeeft voor rederijen die extra hebben geïnvesteerd in schip en bemanning, hetgeen de stichting de Thor Heyerdahl prijs opleverde. De Green Award richt zich voornamelijk op de tankvaart, aangezien olietankers de grootste potentiële bedreiging vormen voor het zeemilieu. Na een wat stroeve aanloopperiode heeft een kwart van alle olietankers momenteel een dergelijk certificaat in bezit.

Maar ook qua veiligheid, millennium bug en beloodsing is Rotterdam een voorbeeld voor veel havens. ,,Je kunt als haven echter ook te goed zijn'', zegt Struijs. ,,Binnen de IAPH was men lange tijd bang voor de `powerplay' van Rotterdam als grootste haven.''

Uit het beeld dat bekenden schetsen van Struijs (tevens bestuurslid van voetbalcub Sparta) komen drie eigenschappen naar voren: hij is altijd op zoek naar consensus, hij kan goed luisteren en is voortdurend bezig met het uitbreiden van zijn netwerk. De meesten hebben Struijs hoog zitten. ,,Het loodswezen is binnen het havenbedrijf een beladen dossier'', zegt René Eichelsheim, de directeur van het Loodswezen. ,,Struijs zit in een lastig pakket. Ik weet dat Scholten en zijn vriendjes bij P&O Nedlloyd denken: wat moeten we met die dure loodsen? We varen de hoek om bij de Maasvlakte en we zijn er. Dat kunnen we zelf ook wel. Maar Struijs laat zich niet opzij duwen binnen het Havenbedrijf. Hij ziet wèl het belang in van een innovatief loodswezen. Hij gaat zijn eigen weg.''

,,Pieter lijkt op mijn vader'', zegt broer Maarten Struijs. ,,Die kwam ook uit de scheepsbouw voordat hij directeur van een bedrijf werd.'' Maarten Struijs is stadsarchitect in Rotterdam en ondermeer ontwerper van het politiebureau en het windscherm bij het Calandkanaal, dat is gebouwd om de hoge auto-carriërschepen te beschermen tegen te veel wind. ,,Pieter is geen artiest, maar een doener. Dat windscherm? Dat heb ik ontworpen toen Pieter nog bij Van der Giessen in de scheepsbouw zat. Anders krijg je weer allerlei verhalen over vriendjespolitiek.''