Mes op tafel bij CAO-overleg banken

De bonden liggen overhoop met de banken. Premievrij pensioen, een `veertiende' salarismaand en een vaste loonsverhoging dreigen tot het verleden te gaan horen. Acties? Nou, misschien op een zaterdag.

De vakbonden kunnen vandaag rekenen op een eigen kamertje in het Amsterdamse hoofdkantoor van ABN Amro, maar of er vandaag ook met vertegenwoordigers van de bank over de CAO wordt gesproken is niet duidelijk. ,,Het klinkt misschien wat formalistisch'', zegt FNV-onderhandelaar H. Gorter, ,,maar 28 mei stond als reservedatum in de agenda. Dan konden we wat puntjes op de i zetten, wanneer we een akkoord hadden bereikt.'' Het overleg is echter opgeschort, maar dat was geen reden om vandaag niet naar ABN Amro te gaan. ,,Dan weten ze tenminste waar we zijn, als ze met ons willen praten.''

De `opgeschorte' CAO-besprekingen bij ABN Amro staan niet op zichzelf. Bij ING zijn de onderhandelingen zelfs echt afgebroken, al of niet met slaande deuren. Ook tussen de bonden en Achmea is het overleg opgebroken. Bij Fortis wordt nog gesproken, maar deze bank en verzekeraar heeft volgens De Unie over de huidige arbeidsvoorwaarden gezegd, dat ze die eenvoudigweg niet meer kunnen betalen. Fortis onthoudt zich van commentaar.

Bij ING (Postbank, ING Bank) wordt al met acties gedreigd, maar de kans dat het Malieveld binnenkort volstroomt met pakken en mantelpakjes is niet groot. ,,In 1999 hebben we voor het laatst een protestbijeenkomst gehad van bankmedewerkers. Dat was heel netjes in een kerk, op zaterdag. Van een echte werkonderbreking is sinds het begin van de jaren tachtig geen sprake meer'', aldus onderhandelaar Gorter van de FNV.

1999 Was ook het laatste jaar dat de banken nog één gezamenlijke CAO hadden. De werkgevers wilden een eigen CAO, onder meer om te kunnen concurreren bij het binnenhalen van nieuwe medewerkers. Een ander voordeel was dat, bijvoorbeeld bij ING, de verzekerings- en de bankenkant onder één CAO konden vallen. Door de omslag in de economie en op de beurs is van het aantrekken van nieuwe mensen nauwelijks nog sprake en plukken de banken nu alleen de wrange vruchten van de specifieke bedrijfs-CAO's.

De strijd kan langdurig worden want de meer dan 100.000 werknemers in de financiële sector hebben veel te verliezen. Ook al staat bijvoorbeeld het pensioenfonds van ABN Amro er relatief slecht voor, de werknemers dragen nog altijd niet bij aan de kosten van hun pensioen. Verder loopt bij die bank ook de `veertiende maand' gevaar. ,,Dat was aanvankelijk een winstdeling, maar die dreigde ongeveer even hoog te worden te worden als de jaarwinst. De bank wil die veertiende maand nu bevriezen en niet meer beschikbaar stellen aan nieuwkomers.''

Bij ABN Amro's concurrent ING maken de vakbonden zich inmiddels op voor acties. Komende dinsdag heeft de FNV een bijeenkomst georganiseerd voor zijn kaderleden, waar een strategie zal worden bepaald om het concern onder druk te zetten. De stemming bij ING is grimmig. ,,De top wil zichzelf een loonsverhoging geven van 60 procent, het bedrijf maakte vorig jaar nog een winst van 4,5 miljard euro. Maar het personeel moet fors inleveren. Dat gaat er bij ons niet in'', zegt Leo Vlek, onderhandelaar voor de FNV.

Net als in de rest van de branche wil ING de werknemers voortaan laten meebetalen aan hun oudedagsvoorziening. Maar het bedrijf wil daarover eerst een akkoord sluiten met de bonden voordat er over andere zaken kan worden onderhandeld. Het negatieve effect van die ingreep op het nettoloon, ondanks een voorgestelde loonsverhoging van 2,5 procent, is volgens de FNV fors. Werknemers van de bank zullen er nog altijd 2 tot 3 procent in het nettoloon op achteruit gaan, schat bestuurder Vlek van de FNV. ,,De gang van zaken is voor ons onaanvaardbaar.'' Een roerige zaterdag ligt opnieuw in het verschiet.