Debutant uit Lima laat favoriet stranden

Het gravel van Roland Garros eiste op dag één meteen een eerste, prominent slachtoffer: Roger Federer (21). De als vijfde geplaatste Zwitser vergiste zich in Luís Horna uit Peru.

Nu Pete Sampras zich geruisloos heeft teruggetrokken uit het profcircuit en Andre Agassi in de nadagen van zijn indrukwekkende loopbaan verkeert, valt steeds vaker de naam van Roger Federer. Tot afgrijzen van de hoofdpersoon zelf. Hij, en niemand anders, is de beoogde troonopvolger van de twee Amerikaanse tennishelden, zo roepen `de kenners' in koor.

Gisteren, op de openingsdag van de Open Franse tenniskampioenschappen in Parijs, hield de 21-jarige Zwitser een hartstochtelijk pleidooi hem voortaan te ontzien zodra er weer eens een lijstje met troonpretendenten wordt samengesteld. Nog voor de 102de editie van Roland Garros goed en wel was begonnen, ontspoorde de alom bewierookte FedExpress immers al op de trage ondergrond (gravel) die hem niet gunstig gezind is.

Was het twaalf maanden geleden de Marokkaanse baltovenaar Hicham Arazi die hem de weg naar de tweede ronde versperde, ditmaal luisterde Federers bedwinger naar de naam Luís Horna een debutant uit Peru wiens woeste stoppelbaard aanvankelijk vervaarlijker oogde dan zijn staat van dienst. Slechts acht van de negentien partijen won de 22-jarige zoon van een mijningenieur uit Lima dit kalenderjaar. Federer daarentegen arriveerde in de Franse hoofdstad met een indrukwekkende score van 38 overwinningen en slechts acht nederlagen. Om die reden geloofde vrijwel niemand in de kansen van Horna.

Maar niet gehinderd door plankenkoorts of de reputatie van zijn opponent trok de bescheiden nummer 88 van de wereld gisteren ten strijde op centre court. Het slagenrepertoire waarmee hij Federer bestookte, kwam niet als een verrassing, want de in Argentinië geschoolde Peruviaan is een bijna klassieke gravelspecialist. Federer beet zijn tanden stuk op de muur die Horna vanaf de baseline opwierp. ,,Een groots gevoel'', overviel de overwinnaar na afloop van zijn eerste memorabele en opvallend eenvoudige zege: 7-6, 6-2 en 7-6.

Federer had het de voormalige finalist van het juniorentoernooi op Roland Garros (1997) graag willen nazeggen. In plaats daarvan nam hij mokkend plaats achter de tafel in de persruimte, om vervolgens met de grootst mogelijke tegenzin antwoord te geven op die ene allesoverheersende vraag: waarom hij er tijdens grandslamtoernooien toch maar niet in slaagt zijn talenten te verzilveren?

Een bevredigend antwoord bleef uit, of het moest zijn ontboezeming zijn dat ,,het geen geheim is dat het vreselijk moeilijk voor mij zal worden om dit toernooi ooit te winnen''.

Aan zelfkennis ontbreekt het de Zwitser niet. Zo onnavolgbaar als hij over de baan beweegt en zo verfijnd als zijn techniek oogt, zo breekbaar is de geest van de onvolprezen nummer vijf van de wereld. Tennis op gravel is in hoge mate a mental game. Het vergt een overdosis aan geduld en (dus) uithoudingsvermogen. Pete Sampras won veel, maar nooit op het gravel in het Bois de Boulogne en weet daar alles van.

Federer schreef onlangs weliswaar het graveltoernooi van München op zijn naam en stond in de finale van het Masters-Seriestoernooi in Rome, maar de geheimen van het spelen op gemalen baksteen heeft hij nog niet ontsluierd. Bij tegenslag of onverwacht taai verzet, zoals gisteren van Horna, is de artiest uit Bazel (nog) niet in staat zijn fluwelen touch tijdelijk in te ruilen voor het ordinaire werktennis, dat de gravelspecialisten tot kunst hebben verheven.

Een nog grotere handicap voor Federer zijn de hooggespannen verwachtingen die hem omgeven sinds zijn veelbelovende entree (1998) in het profcircuit. Sterker nog: het stempel `de nieuwe Pete Sampras' hangt als een molensteen om de nek van de Zwitserse kopman, die ruim drie maanden geleden in Arnhem eigenhandig de Nederlandse Davis-Cupploeg tot overgave dwong.

,,Het is niet makkelijk om op te groeien met het feit dat velen tegen je zeggen: jij wordt de nieuwe nummer één van de wereld'', mokte Federer niet voor niets aan de vooravond van Roland Garros. ,,Overal waar ik kom, word ik voorgesteld als de `toekomstige nummer één van de wereld', maar die titel bestaat niet en verdien je niet met de winst van een of meerdere toernooien.''

Gisteren leek Federer vooral de pers de schuld te willen geven van het hoge verwachtingspatroon waaraan hij op basis van zijn onweerlegbare talent maar niet lijkt te kunnen ontsnappen. ,,Zolang jullie me met rust laten is alles okay'', bitste hij op de vraag of hij zich zorgen maakt over zijn ondermaatste prestaties bij grote toernooien.

Tot vervelens toe wordt Federer achtervolgd door die ene historische zege, twee jaar geleden op Wimbledon. Daar maakte hij toen resoluut een einde aan de heerschappij van de tennisser, die het centre court in Londen als zijn huiskamer beschouwde: Pete Sampras. Het was in zekere zin het begin van het einde. Sindsdien reikte Federer bij een grandslamtoernooi immers nooit verder dan de vierde ronde.

Geen wonder dan ook dat hij zondag, een dag voor het begin van het toernooi in Parijs, nogmaals een aandoenlijke oproep deed zijn talenten vooral niet te overdrijven. ,,Veel mensen begrijpen niet hoe hard ik moet werken om het tennis zo simpel te doen laten lijken als ik kennelijk doe.''

Luís Horna begreep dat gisteren wel.