VS ontwapenen Iraakse milities

De Amerikaanse bezettingsmacht in Irak heeft de pro-Amerikaanse Free Iraq Forces (FIF), een militie van zevenhonderd man onder leiding van Ahmed Chalabi, ontwapend en opgeheven. De actie maakt deel uit van Amerikaanse pogingen de orde te herstellen in Irak.

Zaterdag maakte het Amerikaanse bestuur in Irak bekend dat alle Irakezen hun wapens voor 14 juni moeten inleveren. Daarna wordt ongeautoriseerd bezit gestraft. Het `nationaal bevel' is rechtstreeks afkomstig van de hoogste civiele leider voor Irak, de Amerikaan Paul Bremer. Vanaf 1 juni kan het Iraakse volk gedurende veertien dagen zijn wapens straffeloos inleveren.

Alleen kleine handwapens en lichte automatische wapens mogen dan nog binnenshuis worden bewaard. Openbaar bezit zal worden verboden.

Entifadh Qanbar, woordvoerder van het Iraaks Nationaal Congres (INC), de partij van Chalabi, heeft teleurgesteld gereageerd. ,,De FIF waren zinvol voor de Amerikanen. We hadden gehoopt verder uitgebreid te worden onder bevel van de coalitie. Dat is niet gebeurd.'' De opheffing van de militie is opmerkelijk omdat vijftig militieleden door Amerikaanse militairen in het buitenland waren getraind.

Ook de fundamentalistisch-shi'itische Opperste Raad voor de Islamitische Revolutie in Irak (SCIRI), de partij van Abdul Aziz Bakr al-Hakim, heeft de opdracht gekregen de wapens in te leveren. Hakim had eerder deze maand te kennen gegeven zijn troepen te willen integreren in een nationaal Iraaks leger. De enige Iraakse groepen die hun wapens mogen behouden zijn de Koerdische milities in het noorden van Irak. ,,Dat is een ander verhaal'', zei de Amerikaanse bevelhebber generaal David McKiernan. ,,[Zij] hebben naast de coalitie gevochten in deze oorlog.''

Gevreesd wordt dat door die uitzondering de al bestaande spanning tussen het Arabische en Koerdische bevolkingsdeel in Noord-Irak verder zal toenemen. Daar kwam de spanning opnieuw tot uiting na de bijeenkomst van driehonderd gedelegeerden in Kirkuk. Die kwamen zaterdag bijeen ter voorbereiding van de verkiezingen, morgen, van een nieuw stadsbestuur. Verschillende partijen, maar met name de Iraakse Turkmenen, hebben geklaagd over het grote aantal Koerdische kandidaten. Amerikaanse troepen arresteerden vijf Arabische gedelegeerden die lid zouden zijn van de inmiddels opgeheven Ba'ath-partij van de gevallen Iraakse leider Saddam Hussein.

In de zuidelijke stad Basra, die onder bestuur staat van een Britse bezettingsmacht, is de gemeenteraad door het Britse militaire bestuur weer opgeheven. Volgens een militaire woordvoerder was dat noodzakelijk omdat de leider van de raad, Sheikh Muzahem al-Tamimi, Saddam-getrouw is gebleken. Het bestuur zal tijdelijk in handen komen van een technisch en een politiek comité.

De hoogste Britse civiele leider van het bestuur in Irak, generaal Tim Cross, heeft bevestigd dat er onvoldoende coalitietroepen in Irak aanwezig zijn om de orde in het land volledig te herstellen.