Israël akkoord met stappenplan vrede

Onder zware Amerikaanse druk heeft de Israëlische regering gisteren een internationaal vredesplan geaccepteerd, dat moet leiden tot een onafhankelijke Palestijnse staat in 2005.

Het is de eerste keer dat Israël zich formeel bindt aan een Palestijnse staat. Wel hadden verscheidene politieke partijen en ook premier Sharon het idee al eerder aanvaard.

Jeruzalem heeft aan zijn acceptatie wel een serie voorbehouden verbonden, die volgens een officiële bekendmaking alle integraal moeten worden nagekomen. Daaronder is de eis dat de Palestijnen in de inleidende verklaring het `recht op terugkeer' van vluchtelingen naar Israël afzweren. De Palestijnse autoriteiten, die de zogenoemde `routekaart' een maand geleden hebben aanvaard, zeggen dat het plan moet worden uitgevoerd zoals het is. Radicale groepen zoals Hamas en Islamitische Jihad hebben het afgewezen als ,,samenzwering om de Palestijnse zaak te liquideren''.

Premier Sharon praat deze week met zijn Palestijnse ambtgenoot Abu Mazen over de uitvoering van het vredesplan. Daarnaast wordt een topontmoeting voorbereid tussen Sharon, Abu Mazen en de Amerikaanse president Bush, de belangrijkste aanjager van het plan, die volgende maand naar het Midden-Oosten wil reizen. Israël heeft de suggestie afgewezen dat Europese vertegenwoordigers deelnemen, omdat Europa bevooroordeeld zou zijn ten gunste van de Palestijnen. Behalve de VS, de Verenigde Naties en Rusland heeft ook de EU de routekaart helpen samenstellen.

Israël wees vanochtend een Amerikaans voorstel af de top in Egypte te houden. Reden is de ,,vijandige houding van dit land jegens Israël''.

De goedkeuring van het stappenplan kwam na dagen van intensieve diplomatie. De VS lieten vrijdag officieel weten dat Israëls bezwaren tegen het plan serieus zouden worden genomen, hoewel minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell later verklaarde dat de routekaart zelf niet zou worden gewijzigd. Sharon acccepteerde het plan op die basis, en overtuigde zijn kabinet vervolgens onder verwijzing naar problemen met Washington in het geval van een afwijzing. Ultrarechtse coalitiepartners stemden niettemin tegen, en verscheidene ministers uit Sharons eigen Likudpartij onthielden zich. Dat leidde tot de uitslag van twaalf stemmen voor en zeven tegen bij vier onthoudingen.

Sharon zei dat het ,,geen gelukkig besluit'' was. ,,We moeten pijnlijke concessies doen, en als het proces vooruitgang boekt, zullen we dat doen.'' Maar hij onderstreepte dat geen concessies worden gedaan ten aanzien van de veiligheid.

Een medewerker van Sharon zei dat Israël niets zal doen tot de Palestijnen concrete vooruitgang laten zien bij de aanpak van de terreur. Het stappenplan gaat uit van wederkerigheid: in de eerste fase zichtbare inspanningen van de Palestijnen om terreur te bedwingen tegenover de Israëlische stopzetting van de bouw van nederzettingen.

HOOFDARTIKEL: pagina 7

WWW.NRC.NL: dossier Midden-Oosten