`Ik heb me vroeger te pletter geleerd'

Wat gebeurt er in een gezin als een kind eindexamen doet? Hebben ouders ook examenstress? ,,Een kind moet de plek vinden waar het gelukkig is.''

Wiskunde was een eitje. Een beetje oefenen als voorbereiding was genoeg. Voor Nederlands en Engels heeft hij helemaal niet geleerd. Eigenlijk vindt Jorick van 't Hof (16) het hele examen vmbo, richting elektrotechniek, ,,vrij makkelijk''. Maar goed ook, want Jorick vindt zichzelf ,,niet zo'n leertype''. ,,Als ik een half uur heb zitten leren, vind ik dat ik al lang heb gezeten.''

Trots toont hij zijn scooter, vier maanden geleden gekocht van z'n eigen geld. Hij is er net mee uit Amersfoort komen rijden, na het wiskunde-examen op de gereformeerde scholengemeenschap Guido de Brès.

Moeder Joke serveert thee, vriend Wilco schuift even aan op de bank, parkiet Sammi Coco fladdert door de kamer. Jorick kijkt na afloop van de examens niet op internet naar de uitslagen. Eerst maar eens op vakantie, en op 12 juni hoort-ie de uitslag. Hij heeft er wel vertrouwen in. ,,Van de 170 cijfers in het laatste jaar had ik zes onvoldoendes.''

Ze benijdt de ontspannen houding van haar zoon, vertelt Joke. Dat was wel anders, toen zij eindexamen gymnasium-alfa deed. ,,Ik heb me te pletter geleerd, voor elke dag had ik een studieschema.''

Ze deed het met tegenzin, omdat het moest van haar ouders. Nu werkt ze op het secretariaat van Eleos, een instelling voor gereformeerde geestelijke gezondheidszorg. Haar eigen kinderen, Jorick heeft een oudere en jongere zus, zal ze nergens toe dwingen: ,,Ouders die per se een zo hoog mogelijke opleiding voor hun kind willen, vanwege de status, dat vind ik triest. Een kind moet de plek vinden waar-ie gelukkig is.''

Dus elk beroep is toegestaan voor Jorick? Joke: ,,Liever geen putjesschepper. En ook maar niet bij de politie, vanwege die onregelmatigheid.'' Vader Jos werkt bij de politie, bij de verkeersdienst. Na thuiskomst verdwijnt hij naar boven. Zijn zoon wil marinier worden.

Jorick begon aan de basisvorming, de eerste twee jaar van het voortgezet onderwijs, op havo/vwo-niveau. ,,Dat ging niet heel goed.'' Joke: ,,Niet heel goed? Je haalde tweeën en drieën.''

Het tweede jaar deed hij op mavo/havo-niveau, maar de lage cijfers voor de talen bleven. Toen bleek dat hij een vrij zware vorm van dyslexie had. Joke kende een integrale-massagetherapeute en die liet Jorick oefeningen doen. ,,Zij heeft me geholpen een bruggetje te bouwen tussen mijn linker- en rechterhersenhelft.'' Met succes, want daarna ging het een stuk beter met lezen en schrijven.

Misschien had er meer in gezeten, maar Jorick had toen al gekozen voor het vmbo, de kaderberoepsgerichte leerweg elektrotechniek. Eigenlijk is het een vooropleiding voor elektriciën, maar Jorick wil na de zomer de eenjarige opleiding volgen voor medewerker vrede en veiligheid. Het is bedoeld als oriëntatiejaar, een kennismaking met werken bij Defensie.

Kan dat wel, een christen-marinier? Joke: ,,Het zijn steeds meer vredesmissies.'' Jorick: ,,Er zullen er best veel bij zijn die niet gelovig zijn. En als we ergens in het buitenland zijn, is het misschien moeilijk om een kerk te vinden. Maar ik zal opkomen voor mijn geloof, dat verandert niet.'' Joke: ,,Er zijn altijd geestelijk verzorgers mee op reis.''

De Guido de Brès is een school waar ,,alle docenten in woorden en daden willen laten zien, dat ze bij God horen en met Hem willen leven'', aldus de schoolbrochure. Hetzelfde geldt voor de leerlingen. ,,Je moet laten zien dat je een gristen bent'', vindt Jorick. Dat zit hem niet in het uiterlijk. ,,We hebben op school best veel jongens met ringetjes in hun oor, zelfs een met een hanekam. En zo'n pet is gewoon handig, dat scheelt een hoop geld waar je anders je haar mee in model moet brengen.'' Joke: ,,We zijn niet wereldvreemd, we houden geen dingen buiten de deur, maar we hebben een ondergrond. We hebben iets waar te maken.''

Jorick gaat op zondag twee keer naar de kerk, op dinsdagavond heeft hij catechesatie, op woensdagavond is er vereniging, waar jongeren geloofs- en maatschappelijke kwesties bespreken. Zijn vrienden kent hij uit de kerk. Als die een vriendin krijgen, ,,zitten ze de hele tijd bij elkaar op schoot'', dat hoeft voor hem niet. ,,Ik ben niet op zoek, het komt wel aanwaaien.'' Als ze aanwaait, zijn er wel een paar voorwaarden. ,,Geen seks voor het huwelijk, en als ze niet-gelovig zou zijn, zou ze tot het geloof moeten komen. Mijn kinderen moeten wel gelovig worden opgevoed.''

Op zaterdag werkt Jorick bij de slager in het dorp. ,,Ik doe alles: gourmetschotels, barbecue, gehakt draaien.'' Voor vier euro per uur, sparen voor de vakantie. Over twee weken gaat hij met vier vrienden naar de camping in Domburg. De eerste vakantie zonder ouders. Wat ze gaan doen? ,,Uitgaan, drinken.'' Joke kijkt verbaasd. ,,Dat zou je niet doen.'' Jorick trekt grijnzend z'n schouders op. Joke: ,,Waarschuwen heeft geen zin, ik geef een bepaald vertrouwen mee. Ik hoop ook dat de jongens elkaar aanspreken op hun verantwoordelijkheid. En als het misgaat, nou ja, dan is het meteen de laatste vakantie zonder ons.''

Klachten of opmerkingen over je examens? Spui je ervaringen op www.nrc.nl/scholieren. De origineelste inzending krijgt twee kaartjes voor het Lowlands festival.