`Harder werken en minder zeuren'

Nestor Kirchner werd gisteren beëdigd als president van Argentinië. Hij vindt dat de bevolking harder moet werken en minder zeuren. Argentinië moet weer vertrouwen op eigen kracht.

Argentinië regeren als was het ,,een echt land''. Un país en serio. Het was de verkiezingsleuze waarmee de gisteren tot president van Argentinië beëdigde 53-jarige Nestor Kirchner zich in zijn campagne profileerde. Geen kinderachtige uitdaging voor de nieuwe leider van een natie die de ergste economische en sociale crisis uit haar bestaan doormaakt.

Een land dat deze maand bovendien een lachwekkende geschiedenis beleefde doordat de laatste gang naar de stembus moest worden afgeblazen. De andere kandidaat – de 72-jarige Carlos Menem – besloot vier dagen voor tijd toch maar niet mee te doen aan de verkiezingen. Hij had geen zin meer bij gebrek aan winstkansen.

In een vijftig minuten durende rede ten overstaan van parlementsleden, senatoren en twaalf Latijns-Amerikaanse regeringsleiders beloofde Kirchner gistermiddag armoede en corruptie te bestrijden. Hij wil dat de Argentijnse overheid ,,sociale ongelijkheden'' wegneemt.

In een serieus land moeten de inwoners nodig aan de slag. Dat is de overtuiging van de linkse Kirchner zoals die ook blijkt uit het 152 pagina's tellende, Argentijnsblauwe boekwerk waarin de voormalige `president' van Patagonië zijn regeringsplannen schetst. In Argentinië is geen plaats meer voor mopperende, calculerende burgers.

Het geeft volgens Kirchner geen pas de overheid te kritiseren als ,,meer dan de helft van de Argentijnen geen belasting betaalt''. En klagen over toegenomen onveiligheid klinkt ook raar uit de mond van de inwoners van een land die om een harde aanpak van de misdaad vragen maar waar tegelijkertijd ,,bijna niemand zelf de wet wenst na te leven of boetes wil betalen''.

Onder Kirchner wordt definitief een einde gemaakt aan het ,,ongecontroleerde neo-liberalistische beleid'' uit de jaren negentig toen zijn partijgenoot Menem president was van Argentinië. In die jaren, toen elke peso nog bij wet gelijk was aan een dollar, ,,werd alles geïmporteerd: voedsel, kleding, auto`s, schoenen, deuren en ramen, meubels en machines. Hoe veel langer kan een land het volhouden dat alleen maar consumeert en niet produceert'', vraagt de president zich af. Hij is, geheel conform het klassiek peronistische gedachtegoed, voorstander van een sterke overheid die publieke werken stimuleert. ,,Om het bankroet van de nationale industrie te voorkomen.''

Meer vertrouwen op eigen kracht is ook pure noodzaak. Argentinië is goeddeels gestopt met het aflossen van de buitenlandse schuld van zo'n 140 miljard dollar. Nieuw geld lenen is er niet meer bij en dat heeft de Argentijnen het afgelopen jaren ook geprikkeld tot meer daadkracht. In Buenos Aires zijn de laatste maanden veel winkels en bedrijven opgekomen die nadrukkelijk adverteren met in eigen land gemaakte, veelal fraaie meubels en bijvoorbeeld smaakvolle kleren.

Door het niet voldoen aan de internationale betalingsverplichtingen heeft Argentinië het afgelopen anderhalf jaar in de oase van de woestijn geleefd. Maar nu moet er met het IMF serieus onderhandeld worden over sanering van de schulden. Kirchner heeft aangekondigd alleen de ,,echte schulden'' te willen betalen waarbij hij in het midden laat wat dat betekent. De afbetaling wil hij bovendien spreiden over ,,verscheidene decennia''.

De buitenlandse politiek van Argentinië zal nadrukkelijk regionaal gekleurd zijn. Het land is niet langer te trots aan te schurken tegen grote buur Brazilië. De nieuwe Braziliaanse president Lula weet zich met Kirchner verzekerd van een loyale bondgenoot in zijn streven Mercosur – de vrijhandelszone met ook Paraguay en Uruguay – te versterken.

In Buenos Aires is gisteren ook het nieuwe kabinet beëidigd. Kirchner heeft de redelijk succesvolle minister van Economische Zaken Roberto Lavagne uit de vorige regering gehandhaafd. De gerespecteerde voormalige aanklager en corruptiebestrijder Rafael Bielsa – broer van de trainer van het nationale voetbalelftal – wordt minister van Buitenlandse Zaken. Verder heeft Kirchner een aantal vrienden uit zijn geboorteplaats Rio Gallegos lid van zijn kabinet gemaakt. Zijn oudste zus Alicia Kirchner wordt minister van Sociale Zaken, een functie ze ook al bekleedde in de provincie Santa Cruz.

De president moet snel daadkracht te tonen. In oktober zijn er verkiezingen voor de helft van de zetels in het parlement. Die verkiezingen zullen tevens gelden als graadmeter voor de populariteit van de nieuwe leider die nu eigenlijk alleen het mandaat heeft van de 22 procent van de Argentijnen die in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen op hem stemden.