Een menswaardig sterven

Een ieder neemt gedurende het leven eigen beslissingen en maakt eigen keuzes. Maar kun je als ongeneeslijk zieke ook de regie vasthouden over het stervensproces? Het drieluik Regie over eigen leven en sterven laat zien dat dat razend moeilijk is, maar niet onmogelijk.

Het is een indringend en integer document over patiënten met een ongeneeslijke kanker. Rob Hof filmde bijna twee jaar lang op de afdeling oncologie van het Arnhemse Rijnstate ziekenhuis. Hij volgde enkele mannen en vrouwen vanaf de diagnose tot aan de dood. Allemaal hebben ze de wens menswaardig te sterven. Maar hoe doe je dat? Hof registreert de gesprekken tussen de patiënten, de medisch specialist, andere artsen en verpleegkundigen over de zin of zinloosheid van verdere behandeling.

De centrale figuur in de drie delen is internist-oncoloog Joep Douma. Een specialist die laat zien dat er meer nodig is dan alleen medische kennis om een goede gids te zijn in de laatste levensfase.

Respect voor en interesse in de ander zijn van zeker zo groot belang. Douma laat gebeuren dat de relatie tussen de ongeneeslijke zieke patiënt en de medisch specialist gaandeweg steeds gelijkwaardiger wordt. Hij laat de patiënt de keus over hoe hij of zij wil sterven. Dat is een moeilijk en vaak emotioneel proces van veel praten, ook met de naaste familie.

Douma verschaft informatie over het ziektebeeld en de mogelijkheden van behandelen. En uiteindelijk worden er samen afspraken gemaakt over hoe de naderende dood tegemoet wordt getreden. Soms gebeurt dat in de vorm van actieve euthanasie, zoals in het eerste deel van de film. In één geval is dat uiteindelijk de gewenste dood. In het andere geval wordt alsnog gekozen voor opname in een hospice, waarna een natuurlijke dood volgt. Soms wordt gekozen om op verzoek van de patiënt af te zien van verdere behandeling. Of staat een oudere man (72) vlak voor zijn dood nog op chemotherapie. De documentaire laat zien dat het iedere keer weer gaat om een heel persoonlijke afweging. Dat geldt zowel voor de medisch specialist als voor de patiënt.

Een goede dood bestaat niet, een dood waarover is nagedacht wel.

Dokument: Regie over eigen leven en sterven, NCRV, Ned.1, 23.00-23.45u. en 2 en 9 juni.