Authentieke blote buiken

Turkije en België, de topscoorders in het jaarlijkse Eurovisie-muzakfestival, hadden een zweem van authenticiteit en dat werd gewaardeerd. Tussen de discodreun ontwaarde ik zo nu en dan aparte klankenreeksen die ik niet bij de concurrentie had gehoord.

De popritmes van het Turkse haremlied Every way that I can werden afgewisseld met dromerige Bosporus-tonen. Sertab Erener en haar koorvrouwen maakten Turkse buikdansbewegingen en dat beviel mij wel, want het alternatief voor de Turkse blote buikdans is de nieuw uitgevonden authenticiteit van het van top tot teen geklede islamisme. Welke kledij zal het meeste aanhang krijgen, de vormeloze donkere vrouwenpij met hoofddoek of de liberale blote buiken van Erener en haar vrouwenkoor? Bij de puntentelling zat ik vol spanning. Voor mij kon Erener met haar op emancipatie gerichte liedtekst zaterdagavond niet hoog genoeg scoren. Ik gun de overwinning aan Turkije en aan de over Europa uitgezworven Turken die vanuit hun nieuwe land voor de emancipatie en de blote buiken hebben gestemd. Misschien wordt het nog wat met Turkije en de EU.

België was niet gek als tweede. Met het nummer Sanomi probeerde Urban Trad iets nieuws, een replica van zelfbedachte geschiedenis in een zelf uitgevonden taal. Met Nederlands of Frans zou deze Waalse groep partij hebben gekozen. Dus werd het een kunsttaal in een liedje dat volgens commentator Willem van Beusekom keltische elementen bevatte. Een poging om volksmuziek te populariseren.

Dan had Nederland misgegokt of integendeel, juist geen lef getoond met het minder originele muzak-deuntje One More Night. Daar viel geen spoor van authenticiteit aan te ontdekken en het eindigde precies op de gemiddelde plaats waar het hoorde. Letland of Israël hadden het ook kunnen doen, misschien met een flatteuzer geklede vrouw.

De dertiende plaats is loon voor Nederlandse juryleden die bij de voorselectie zeiden dat ze zelf One More Night niet het mooiste liedje vonden, maar dat het volgens hun professionele oordeel wel het meeste kans zou maken in Riga. Internationale muzak met een refreintje dat je stilletjes in elke hotellobby kunt meeneuriën. Maar de jury's gaven de voorkeur aan iets dat echter klonk. Je zag staaltjes van volksdiplomatie. Landen die elkaar complimentjes uitdelen. Grieks Cyprus met acht punten voor Turkije, wauw. Delen ze soms de telefooncentrale met de Turks Cyprioten? Dat moet nader worden uitgezocht.

De geluidskwaliteit van zo'n internationaal euromuzakfestival is beroerd. De meeste liedjes zijn zodanig volgebouwd met geluid en gedreun dat je nauwelijks een heldere toon kunt ontwaren. Alsof je door een onscherpe lens tuurt. In de ritmes en het lawaai hoor je slecht vage geluidsvlekken die de deun moeten aangeven. Alsof de muziek moest worden goedgekeurd door de Europese Commissie. En toch keken 3,5 miljoen Nederlanders, want het gaat om de internationale competitie, de puntentelling, de hoop dat we winnen, het podium dat een beeldscherm was met elektronische zinsbegoochelingen van bloemen die als vuurballen uiteenspatten, waar dan de leden van zo'n zanggroep dapper op dansten. Ze hadden wel eens de tekst van de liederen eronder kunnen zetten. Waarom doen ze dat nooit in muziekprogramma's?

Later zag ik op de Vlaamse zender een documentaire This is not your song over het Turkse lied Üsküdar, veel mooier dan Everyway that I can of welke ander song ook op het festival. Iemand die zoiets voor het eerst zong zou meteen het songfestival hebben veroverd, als het een echte muziekwedstrijd was. Zelf ken ik Uska Dara van de Amerikaanse zangeres Eartha Kitt. De Bulgaarse maakster Adeela Peeva kende het als een Bulgaars lied. Zij zocht verder en vond Bosniërs die het kenden als authentiek Bosnisch, Grieken, Serviërs, Macedoniërs allen dachten ze dat het van hen was. Voor drinkende mannen in Servië speelde ze de Bosnische versie af om hen te vragen wat ze ervan vonden en ze ontploften van woede (,,verkrachting van een liefdeslied, plagiaat'') en gooiden haar eruit. In haar eigen land, Bulgarije, dreigden ze haar op te hangen toen ze zei dat het een Turks lied was. Ze dacht oude vijanden in één lied te verenigen, maar het tegengestelde gebeurde. Een internationaal lied dat niet internationaal mocht zijn. Gevaarlijke echte schoonheid.