VS ontbinden in Irak instellingen Saddam Hussein

Slechts enkele uren nadat de Veiligheidsraad van de VN een nieuwe resolutie over Irak aanvaardde, heeft gisteren de Amerikaanse bestuurder van Irak, Paul Bremer, het Iraakse leger, de Republikeinse Garde, het ministerie van Informatie en een aantal andere instellingen uit het Irak van Saddam Hussein ontbonden.

De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Kofi Annan, benoemde gisteren Sergio Vieira de Mello tot zijn speciale gezant in Irak. De veteraan-diplomaat moet in Irak de rol van de Verenigde Naties bij de wederopbouw gestalte geven. De Amerikanen houden die rol graag klein, maar ze hebben in de aanloop tot de stemming over de VN-resolutie van donderdagavond wel enkele concessies gedaan. Tot nu toe was Vieira de Mello Hoge Commissaris voor Mensenrechten.

In de VN-resolutie werden de sancties tegen Irak opgeheven en kregen de Amerikaans-Britse plannen voor de wederopbouw van Irak – en de financiering daarvan met de opbrengsten van de Iraakse olie – het groene licht. Voor Bremer was dat aanleiding de ontmanteling van de structuren van het oude systeem voortvarend voort te zetten: vierhonderdduizend Irakezen, van dienstplichtige soldaten tot de ambtenaren van het ministerie van Informatie en de rechters en andere werknemers van de militaire en veiligheidsrechtbanken van Saddam Hussein, werden naar huis gestuurd.

Bremer zei gisteren dat de ontbonden instanties de ruggengraat van Saddam Husseins regime vormden en dat de ontmanteling deel uitmaakt van ,,een robuuste campagne die het Iraakse volk moet tonen dat het regime van Saddam weg is en nooit zal terugkeren'', zo liet hij in een verklaring weten. De roerende en onroerende bezittingen van de ontbonden instellingen vallen toe aan het door de Amerikanen geleide bestuur, dat liet weten wel te zullen werken aan de vorming van een nieuw Iraaks leger. De dienstplicht is echter voorlopig opgeschort.

Bij een routinecontrole door Amerikaanse militairen zijn gisteren niet ver van de grens tussen Irak en Syrië in een vrachtwagen tweeduizend goudstaven van achttien kilo elk gevonden. Als ze inderdaad, zoals vermoed, uit puur goud bestaan, zijn ze gezamenlijk een half miljard dollar waard. De chauffeur van de vrachtwagen zei dat hij zijn vracht moest afleveren bij een persoon in de stad Al-Qaim wiens naam niet is bekendgemaakt.