Voorzitter in kogelvrij vest

Het betaald voetbal wordt steeds meer geplaagd door supporters die bestuurders en politici bedreigen en intimideren. En vaak met succes.

Limburg is momenteel het middelpunt van voetbalvandalisme. Burgemeester Leers van Maastricht weigert nog meer geld te geven aan MVV, dat moet vrezen voor zijn bestaan. Vorige week moest Leers onder politiebewaking het gemeentehuis verlaten. Hij werd door de supporters uitgemaakt voor varken. Aan symboliek geen gebrek in Maastricht. Een afgesneden kop van een varken werd op de Grote Markt door de lucht gegooid. `Leers is een Roda-mof'. De teleurgestelde fans verwezen daarmee naar de burgemeester die eerder in Kerkrade woonde, de thuisbasis van Roda JC.

In deze Limburgse stad, vlakbij de grens van Duitsland gelegen, is het al weer een poosje rustig. Roda JC is in de race voor Europees voetbal. En nog belangrijker: de club heeft geen financiële problemen, met dank aan textielbaron Hendriks, die tot een paar jaar geleden miljoenen spendeerde aan spelers en stadion. De achterban kreeg het vorig jaar aan de stok met voorzitter Pickée. Hij vond Limburg te klein voor vier profclubs en droomde hardop van een fusieclub FC Limburg.

,,Op maandagochtend stond het verhaal in de krant. Op maandagavond stonden tweehonderd supporters in mijn tuin, sommigen zaten zelfs op het dak van mijn huis'', vertelt Pickée over het voorval in 2002. ,,Ik heb die nacht goed geslapen, was alleen bezorgd om mijn vrouw en kinderen. Op dinsdagavond ben ik naar het stadion gereden en heb ik in een kogelvrij vest de supporters toegesproken. Ik vond die bescherming niet noodzakelijk, de politie stond erop. Ze hebben me nog een dag of twee in de gaten gehouden.''

De plannen voor FC Limburg zijn afgeblazen, maar die beslissing van Pickée is naar zijn zeggen niet beïnvloed door de dreigementen. MVV treuzelde te lang, volgens de voorzitter van Roda. Hij heeft sindsdien geen problemen meer met de achterban uit Kerkrade. Sterker nog: de band met de supporters lijkt verbeterd na het incident. Ze tonen respect voor een bestuurder die openheid van zaken geeft. Andersom heeft Pickée gemengde gevoelens over de houding van de fans. Het incident bij zijn woning was ,,eens maar nooit meer''.

Pickée: ,,Ze hebben een veel te grote impact op het beleid. Toen ze een paar jaar riepen dat onze trainer Sef Vergoossen door een paar mindere resultaten moest vertrekken, hadden we een groot probleem. Ze breken zo de tent af, als ze hun zin niet krijgen. Ze roepen dat de club van hen is. Ongelooflijk! Ze moesten eens weten, hoeveel ze de club kosten. Als bestuur moet je de poten stijf houden, maar soms word je door emoties overmand. Dan moet je zorgen dat een uur later de nuchterheid weer overwint. Anders nemen ze de macht over.''

Bij NAC en FC Utrecht hebben de beleidsbepalers de macht van de supporters aan den lijve ondervonden. Roelant Oltmans, die als bondscoach naam maakte in de hockeywereld, nam vorig jaar ontslag als algemeen directeur van NAC. De voetbalsupporters uit Breda hielden hem verantwoordelijk voor de enorme tekorten. Ze reden zelfs naar zijn huis in Oegstgeest om hun ongenoegen te uiten. Ze richtten vernielingen aan. Oltmans wilde zelf niet zwichten voor terreur, maar zijn gezin ging boven alles. Hij is nu weer clubcoach in het keurige hockeymilieu. NAC is nog lang niet uit de rode cijfers.

De macht van de voetbalsupporters is groot, zo bleek ook tijdens de afgelopen nieuwjaarsreceptie van FC Utrecht. Terwijl spelers, sponsors, politici en bestuurders zich begin januari te goed deden aan borrels en bitterballen, stonden buiten tientallen fans op de deur te bonken. Ze wilden ook naar binnen en werden op hun wenken bediend. Angstvallig gadegeslagen door de genodigden, namen ze met veel bombarie plaats in de ontvangstruimte. Een paar bewakers hielden toezicht. Voorzitter Visser repte in zijn nieuwjaarstoespraak, die hij van tevoren had geschreven, over de negatieve invloed van de hooligans. Waarom had hij hen binnengelaten? ,,Omdat we een volksclub zijn'', antwoordde de preses. In werkelijkheid was hij gezwicht voor de dreigende sfeer voor de hoofdingang, erkende een andere beleidsbepaler naderhand.

Ook aanwezig op de nieuwjaarsreceptie was oud-voorzitter Bloemink. Hij trad vorig jaar na een kort dienstverband terug. De accountant zou geen tijd meer hebben voor de bestuursfunctie. Volgens ingewijden was hij overspannen geraakt door de financiële puinhoop. Hij werd door de supporters verantwoordelijk gehouden voor de schuld van 20 miljoen euro (naar later bleek het dubbele bedrag) en volgens dezelfde ingewijden is hij bedreigd door de harde kern. Net als zijn voorganger Herremans geeft hij geen interviews, uit vrees voor represailles. Opvolger Visser zat afgelopen vrijdag ook niet meer op de eretribune van de Galgenwaard. De supporters eisen een stadionverbod voor alle hoge heren die de schuld hebben laten oplopen.

NAC en FC Utrecht zijn twee provincieclubs die jarenlang boven hun stand hebben geleefd. Ze weten zich verzekerd van een grote, fanatieke achterban. Nog een overeenkomst: de beleidsbepalers speelden jarenlang verstoppertje. De nieuwe stadions in Breda en Utrecht zijn op drijfzand gebouwd. De plaatselijke politici zwichtten voor de druk van buitenaf en stopten miljoenen in de clubs. In tegenstelling tot de Maastrichtse burgemeester Leers, die geen reden ziet MVV nog langer te steunen. Hij deed vorige week aangifte van bedreigingen en beledigingen en vormt zo langzamerhand een uitzondering.

Volgens het Centraal Informatiepunt Voetbalvandalisme (CIV) stijgt het aantal intimidaties veel sterker dan het aantal meldingen. De politici en bestuurders zijn bang voor escalaties, meldt het CIV. Wethouder Goudt van Enschede is ook bedreigd door supporters van FC Twente, nadat hij zich tegenstander had getoond van een gemeentelijke bijdrage van 10 miljoen voor de noodlijdende voetbalclub. Hij sprak in deze krant over ,,een mijnenveld'' maar wilde zich ,,niet door angst laten leiden''.

Een gemeenteraadslid uit Arnhem kreeg een dreigbrief van supporters, toen hij zijn twijfels had geuit over een financiële bijdrage voor Vitesse. Ook een club van het volk met een veel te dure huishouding en een gemeente die bij herhaling subsidies verstrekt.

De erfenis van oud-voorzitter Karel Aalbers is nog elke dag voelbaar in het peperdure en onrendabele stadion Gelredome. Zijn opvolger Vaessen gaf bij zijn aanstelling in 2000 meteen openheid van zaken en plukt daar naar eigen zeggen nog elke dag de vruchten van. ,,Ik heb meer last van rijschoolhouders dan van supporters'', zegt Vaessen, in het dagelijks leven algemeen directeur bij het CBR.

Vaessen is groot van stuk en niet snel onder de indruk van supportersgeweld. Toen hij medio maart tijdens een competitiewedstrijd tegen PSV naast de Arnhemse burgemeester Krikke plaats nam op de eretribune van het Gelredome, maakte hij dankbaar gebruik van zijn postuur. Vitesse verloor het duel met 5-1 en boze supporters namen een dreigende houding aan. De voorzitter begeleidde de (vrouwelijke) burgemeester naar de nooduitgang van het stadion en keerde zelf terug op zijn plaats. Vaessen: ,,De media hebben dat incident zwaar overtrokken. Alles was in een minuut opgelost. Ik las dat we bespuwd zijn en overgoten met bier. Onzin! Ik kreeg alleen een paar spetters op mijn pak.''

Volgens Vaessen zijn de supporters gebaat bij een transparant beleid. ,,Kijk maar naar de clubs waar het uit de hand is gelopen: NAC, FC Utrecht, FC Twente. Daar deden ze jarenlang alsof er geen geldzorgen waren. Dat pikken de fans niet. Je moet geen mooi weer spelen. Bij Vitesse zijn wij nooit weggelopen voor de problemen. Je moet het gat in de begroting niet gitzwart maken, maar gewoon vertellen dat er iets mis is. Natuurlijk gaan de emoties extreem ver. Toch durf ik me rustig te tonen op de Korenmarkt. Schelden en spandoeken schijnen er nu eenmaal bij te horen. Als ze zingen dat je moet oprotten, is dat nog niet het ergste in deze wereld.''