Twijfels detentie basis VS op Cuba

,,De meerderheid van de gevangenen op Guantánamo Bay is niet eens bekend met de naam Al-Qaeda.'' Dat zegt de Pakistaan Shah Muhammad, die begin deze week werd vrijgelaten uit het Amerikaanse gevangenkamp op de basis Guantánamo Bay op Cuba.

Op de marinebasis zitten 654 vermeende Al-Qaeda- en Talibaanstrijders gevangenen, de meesten sinds januari 2002. Ze zijn nog niet formeel aangeklaagd en onduidelijk is wat er met hen gaat gebeuren. De VS hopen dat de gedetineerden informatie kunnen verschaffen over het terroristennetwerk Al-Qaeda en over Osama bin Laden, die verantwoordelijk wordt gehouden voor de aanslagen van 11 september 2001 op New York en Washington. Inmiddels zijn dertig gevangenen vrijgelaten.

In zijn woonplaats Alladhand Dheray in het noordoosten van Pakistan, twintig kilometer van de grens met Afghanistan, vertelde Muhammad gisteren verschillende kranten en persbureaus over zijn tijd op de basis. Hij werd volgens eigen zeggen in november 2001 gevangengenomen door het Amerikaanse leger in de Afghaanse stad Mazar-i-Sharif, en verdacht van lidmaatschap van Al-Qaeda en/of de Talibaan. Hij zegt door de Noordelijke Alliantie te zijn aangehouden, en vervolgens te zijn verkocht aan Amerikaanse troepen.

Muhammad zegt eveneens dat de gevangenen in eerste instantie slecht werden behandeld door de Amerikanen, en mentaal en fysiek te zijn gemarteld totdat het Rode Kruis intervenieerde. Tegenover de Britse omroep BBC verklaarde de Pakistaan in het vliegtuig van Afghanistan naar Cuba te zijn vastgebonden en geblinddoekt. ,,Na een reis van achttien uur onder die omstandigheden, werden we als lage dieren in een kooi gestopt.'' Baarden werden afgeschoren en de gevangenen mochten niet met elkaar praten of bidden. Ook zou hij zijn geïnjecteerd met een onbekend medicijn: ,,Ze zeiden dat we niet normaal waren en dat het een medicijn voor onze hersenen was.''

Op Guantánamo Bay was de situatie beter, maar ,,de meeste [gevangenen, red.] verkeren in een ernstige mentale toestand en zijn gek geworden'', aldus de Pakistaan. De Amerikaanse regering maakte in maart bekend dat 23 gedetineerden hadden geprobeerd zelfmoord te plegen. Eén man is daardoor in coma geraakt. De VS hebben een speciaal celblok voor gevangenen met psychische problemen opgericht.

Muhammed denkt erover de Amerikaanse regering aan te klagen. ,,Zonder bewijs of rechtvaardiging ben ik door de Amerikaanse overheid achttien maanden gevangengehouden. De VS zouden me een compensatie moeten geven voor dit verlies van vrijheid.''