SARS FROM THE STARS

Astrobioloog Chandra Wickramasinghe weet wel waar sars vandaan komt: uit de ruimte. En hij mag het van The Lancet (24 mei) in de correspondentierubriek wereldkundig maken. Al dertig jaar verkondigt Wickramasinghe deze virussen-uit-de-ruimte-theorie, aanvankelijk samen met de gerenommeerde Britse astronoom Sir Fred Hoyle. Maar Hoyle overleed in augustus 2001.

Hoyle werd beroemd omdat hij ontdekte dat alle chemische elementen op aarde in sterren zijn ontstaan. En Hoyle raakte omstreden toen hij, in de tijd dat al zijn collega-astronomen de big-bang-theorie omarmden, zijn theorie van het altijd al bestaande steady-state-universum bleef verdedigen. De term Big Bang bezigde Hoyle ooit als grap. Tot zijn afschuw bleek het de term die de theorie uiteindelijk ook bij leken populair maakte.

Boos en teleurgesteld nam Hoyle in 1970 ontslag als hoogleraar in Cambridge, ging science fiction schrijven en begon zijn samenwerking met Wickramasinghe. Zij bliezen de panspermia-gedachte van Arrhenius nieuw leven in. Die leer zegt dat in het hele heelal leven bestaat en dat het leven op aarde door neerdwarrelende genen van virussen en bacteriën is ontstaan. Langskomende kometen verspreiden vanuit hun staart nog steeds virussen en bacteriën op aarde.

De Spaanse griep is het voorbeeld dat Hoyle en Wickramasinghe steeds aanhalen. De snelheid waarmee die pandemie over de aardbol raasde is alleen verklaarbaar door een bombardement van virusdeeltjes vanuit het heelal.

Wickramasinghe meldt in The Lancet zijn laatste experimenten. In 2001 lanceerde hij een ballon tot 41 kilometer hoogte in de stratosfeer. Een steriel vat onder de ballon ving micro-organismen op. Enig cijferwerk leerde Wickramasinghe dat er dagelijks 10 (tien triljoen) bacteriën vanuit de ruimte op aarde neerdalen. Dat zijn 20.000 bacteriën per vierkante meter aardoppervlak. Die worden onderdeel van de ``niet in cultuur gebrachte of niet in cultuur te brengen microbiële flora op aarde'', schrijft Wickramasinghe.

Sars is weliswaar een virus maar het kan heel goed uit de ruimte komen, aldus Wickramasinghe in een simpele redenering: ``Allereerst is het virus onvoorzien nieuw en het verscheen zonder enige waarschuwing op het vasteland van China.'' Nieuwe gevallen van sars kunnen zich blijven voordoen ``totdat de aanvoer van de ziekteverwekker vanuit de stratosfeer uitgeput raakt''.