Hardwerkende vrouwen

De kabinetsformatie is geëindigd in een haastige zoektocht van de VVD naar vrouwelijke kandidaat-ministers. Dat is begrijpelijk, want een kabinet dat alleen uit mannen zou bestaan, wekt een wereldvreemde indruk. Ten minste twee vrouwen bedankten voor de eer. Dat uiteindelijk vijf van de zestien ministers vrouw zijn, is een klinkend resultaat als in aanmerking wordt genomen dat er veel minder vrouwelijke kandidaten zijn dan mannelijke. Vrouwen werken veel minder dan mannen en dan schiet de politiek er vaak bij in. Weliswaar zijn steeds meer vrouwen de arbeidsmarkt op gegaan, maar 70 procent van hen heeft een deeltijdbaan, tegenover 20 procent van de mannen. Politiek is bij uitstek geen deeltijdvak, dus moet er gezocht worden onder de 30 procent vrouwen die fulltime willen werken.

De vrouwelijke voorkeur voor deeltijd is uniek Nederlands. Vrouwen, niet hun mannen, worden geacht zelf hun kind op te voeden en carrière wordt voor hen onbelangrijk gevonden. Ook vrouwen zonder kinderen in huis hebben een voorkeur voor deeltijd. Er komen nog steeds veel jonge vrouwen levenslang in de WAO terecht. In alle andere landen dan Nederland werken vrouwen meer fulltime. Inmiddels streven Surinaamse vrouwen qua werk hun autochtone seksegenoten voorbij en andere allochtone groepen zullen hen misschien volgen.

Nederland is werelddeeltijdkampioen en het ministerie van Sociale Zaken wil deze gidslandpositie verder uitbouwen door mannelijke managers te bewegen tot minder uren. Hard werk zou overbodig zijn en horen tot de mannelijke cultuur. Volgens een brochure van dit departement is ,,inmiddels gebleken dat deeltijdarbeid in alle functies – dus ook op managementniveau – doelmatig en efficiënt georganiseerd kan worden''. De ervaring leert anders. Deeltijd is niet bij elke functie mogelijk. Deeltijd betekent dat op werkplekken vaak niemand te vinden is om bepaalde problemen op te lossen. Werknemers kunnen zich achter hun deeltijd verschuilen. Het vergt soms het maken van ingewikkelde roosters en er moet extra vergaderd worden om aan andere deeltijders over te dragen wat er in de gemiste uren is gebeurd. Deeltijdland is niet voor niets Vergaderland.

Veel deeltijders zijn niet op hun gehele taak aanspreekbaar. Een minister moet dat wel zijn, ook in uren dat het minder uitkomt. Voor veel andere topfuncties geldt dat ook. Dat betekent niet dat geen enkele topfunctie in deeltijd zou kunnen worden verricht. Maar van de ontdekking dat veel soorten werk in deeltijd kunnen is Sociale Zaken doorgeslagen naar het dogma dat al het werk in stukjes kan. De meeste vrouwen accepteren dat hun deeltijd ten koste van hun loopbaan kan gaan. Weinigen willen de norm voor henzelf verlagen. Het gaat dus niet om het geslacht van de nieuwe vrouwelijke ministers maar om het zware werk dat ze gaan doen voor het kabinet. Dat verdient waardering, ook al zullen ze het door Sociale Zaken voorgeschreven maximum ruim overschrijden.