Euthanasiewet `niet ideaal'

De voorzitter van het college van procureurs-generaal, J. de Wijkerslooth, heeft kritiek op de euthanasiewet. De hoogste baas van het openbaar ministerie wil meer ruimte tussen het wel of niet vervolgen wegens moord of doodslag van artsen die zich niet aan de zorgvuldigheidscriteria voor euthanasie houden.

Dit bevestigt hoogleraar G. van der Wal vandaag in deze krant. Van der Wal interviewde De Wijkerslooth ten behoeve van zijn grootschalig onderzoek naar euthanasie in Nederland Medische besluitvorming aan het einde van het leven, dat hij gisteren met co-auteur P. van der Maas presenteerde. In het rapport staat dat De Wijkerslooth ,,de dichotomie (tweedeling) tussen vervolging voor moord of doodslag of helemaal niet vervolgen niet ideaal'' vindt, omdat het OM geen mogelijkheden heeft ,,voor tussenliggende sancties''.

Gevraagd naar de context van deze passage zegt Van der Wal: ,,Wat hij precies zei was: het openbaar ministerie heeft maar twee smaken en er zou meer ruimte moeten zijn tussen wel en niet vervolgen, als een arts zich niet aan bepaalde zorgvuldigheidseisen houdt.'' Ook de landelijk voorzitter van de toetsingscommissies voor euthanasie, R. de Valk, kent en bevestigt de kritiek van De Wijkerslooth en zegt deze te begrijpen.

De Wijkerslooth wil desgevraagd geen toelichting geven, zolang minister Donner van Justitie nog niet op het euthanasierapport heeft gereageerd. Donner, aldus de woordvoerder van de minister, bestudeert het rapport nog.

De Wijkerslooth zat in de begeleidingscommissie van het euthanasieonderzoek en heeft de bewuste passages voor publicatie gelezen. Het ministerie van Justitie was (met VWS) opdrachtgever voor het onderzoek. ,,Als hij het er niet mee eens was had hij het kunnen zeggen'', aldus onderzoeker Van der Wal. ,,Het klopt.''

In de euthanasiewet zijn zes zorgvuldigheidscriteria vastgelegd waaraan een arts moet voldoen bij het verlenen van euthanasie of hulp bij zelfdoding. In dat geval is de arts niet strafbaar. Artsen die één of meer van de zorgvuldigheidseisen niet in acht nemen kunnen alleen worden vervolgd op grond van de wetsartikelen voor moord en doodslag.

De zorgvuldigheidseisen bestaan uit inhoudelijke criteria, zoals het vereiste verzoek om levensbeëindiging, en procedurele eisen. Voorzitter De Valk van de toetsingscommissies: ,,Het probleem van De Wijkerslooth is dat aan procedurele eisen juridisch gezien dezelfde kracht wordt toegekend als aan inhoudelijke eisen. Als een arts bijvoorbeeld alleen verzuimde een tweede arts te consulteren, zoals voorgeschreven, terwijl dat gezien de omstandigheden begrijpelijk kan zijn, dan vindt het OM strafrechtelijke vervolging een heel zwaar middel.''

Artsen moeten euthanasie en hulp bij zelfdoding melden bij de regionale toetsingscommissies. Die beoordelen of de zorgvuldigheidseisen zijn nageleefd. De zaken die zij als `onzorgvuldig' bestempelen sturen ze naar het college van procureurs-generaal, dat beslist over vervolging. Het euthanasieonderzoek wijst uit dat artsen bijna de helft van alle gevallen niet melden, vooral wanneer niet volledig aan de zorgvuldigheidseisen is voldaan.

ZATERDAGS BIJVOEGSEL: pagina 29