Dronken soldaten

Ivan Sokolov en Loek van Wely vervulden twee weken geleden in de Franse clubcompetitie een duobaan, kennelijk ongehinderd door het feit dat Van Wely Sokolov aan het begin van dit jaar een geldwolf had genoemd.

Voor de club Clichy speelde Sokolov twee partijen en de volgende twee liet hij aan Van Wely over, omdat hij zelf verder moest naar het Canarische eiland Lanzarote om daar voor de club Tienda drie partijen in de Spaanse competitie te spelen.

Een geldwolf moet hard werken als hij schaker is en begin van deze week stond Sokolov al weer klaar voor het toernooi van zijn oude club Bosna in Sarajevo.

Het is niet zo zwaar als een paar jaar geleden, toen Bosna zijn erelid Kasparov kon laten meedoen, maar met mensen als Barejev, Shirov, Sokolov en Radjabov is het toch heel interessant bezet.

De meeste aandacht krijgt Teimoer Radjabov uit Bakoe. Hij is zestien jaar, zijn aanvalsstijl is bijzonder aantrekkelijk en hij stond bovenaan tot hij donderdag van Sokolov verloor.

Zoals je vroeger de ridders van het Koningsgambiet had, die vaak tegen beter weten in hun romantische gambietspel bleven spelen, zo zijn er in de moderne tijd de ridders van het Konings-Indisch.

,,Als ik met wit niet meer tegen het Konings-Indisch kan winnen, weet ik dat er iets niet in orde met me is'', zei Kortchnoi, die een zeer lage dunk van die opening heeft.

Kasparov is het afgeleerd door Kramnik en nu is Radjabov de enige topspeler die deze riskante maar wonderschone opening nog aandurft.

De variant die hij hier tegen de Kroaat Zdenko Kozul speelt is door Kortchnoi eens gekarakteriseerd met de parabel van de dronken soldaat. Vooruitgeschoven Russische troepen in de Tweede Wereldoorlog dronken zich eerst een stuk in de kraag voor ze ten aanval trokken, lukraak schietend en met verwaarlozing van hun dekking. Zo marcheren hier de zwarte pionnen. Hoewel Kozul een kenner van de variant is, wordt hij door de dronken soldaten omvergelopen.

Wit Kozul-zwart Radjabov

1.d2-d4 Pg8-f6 2. Pg1-f3 g7-g6 3. c2-c4 Lf8-g7 4. Pb1-c3 d7-d6 5. e2-e4 0-0 6. Lf1-e2 e7-e5 7. 0-0 Pb8-c6 8. d4-d5 Pc6-e7 9. Pf3-e1 Pf6-d7 10. Pe1-d3 f7-f5 11. Lc1-d2 Pd7-f6 12. f2-f3 f5-f4 13. c4-c5 g6-g5 14. c5xd6 c7xd6 15. Pd3-f2 h7-h5 Na tientallen jaren ervaring is het nog steeds niet duidelijk wie deze wedloop hoort te winnen, wit op de damevleugel of zwart op de koningsvleugel. 16. Ta1-c1 Sosonko speelde vroeger vaak 16. Dc2, met de bedoeling om na a4 en Ta3 de toren op de derde rij voor de verdediging te gebruiken. 16...Pe7-g6 17. Pc3-b5 Tf8-f7 18. Dd1-c2 Pf6-e8 19. a2-a4 Lc8-d7 20. Dc2-b3 Lg7-f8 21. Tc1-c4 a7-a6 22. Pb5-a3 Tf7-g7 23. a4-a5 Pe8-f6 24. Db3-b6 Dd8-e8 25. h2-h3 g5-g4 26. f3xg4 h5xg4 27. h3xg4 Pg6-h4 28. Tc4-c7 De8-g6 29. Ld2-e1 Tg7-h7

jmMmMclm

mgDimMmj

gEMaMbkm

AMmGaMmM

MmMmGaGb

BMmMmMmM

MAMmIBGm

mMmMCJFM

Een bijzonder ingewikkelde stelling. Zwarts hoofddreiging is 30...Dh6, bijv. 30. Dxb7 Dh6 31. Ph3 Pxg2 met beslissende aanval. Na 30. Lb4 (met de bedoeling 30...Dh6 31. Tfc1 en wits koning heeft ruimte om te vluchten) heeft zwart 30...Pxg2 31. Kxg2 Pxg4, weer met zware aanval. 30. Db6-b3 Hiermee verdedigt wit zich tegen de mataanval, maar hij moet er zijn belangrijkste pion voor opgeven. 30...Pf6xe4 31. Db3-d3 Na 31. Ld3 volgt 31...Pf3+ 32. gxf3 Dh6 en wit gaat mat. 31...Pe4-g3 32. Tc7xb7 e5-e4 Zwart had een rijke keuze. Gewoon de toren op f1 slaan was hem natuurlijk te min. Met 32...Pf3+ 33. gxf3 Dh6 kon hij wit dwingen de dame te geven, maar duidelijk is de stand daarna niet. Het verstandigst was waarschijnlijk 32...Lb5, waarna zwart in het eindspel een kwaliteit voor blijft. Zo wil hij het niet, hij wil in de aanval winnen. 33. Pf2xe4 Pg3xe4 34. Tb7xd7

Weer een moeilijk moment voor wit. 34. Lxh4 Txh4 35. Txf4 (of 35. Txd7 Dh6 en zwart wint) Th1+ 36. Kxh1 Dh6+ 37. Kg1 Dxf4 38. Txd7 Df2+ 39. Kh1 Lg7 zou heel goed zijn voor zwart. 34...Th7xd7 35. Le1xh4 Dg6-h7 36. Tf1xf4 Dh7xh4 37. Tf4xe4 Wit heeft drie pionnen voor de kwaliteit gekregen, maar zwart houdt aanvalskansen. 37...Lf8-g7 38. Le2-f3 Ta8-f8 39. Pa3-c4 Td7-f7 40. Te4-e3 Zijn laatste zet voor de tijdcontrole is fout. Na 40. De2 was het nog heel onduidelijk. 40...Tf7-f4 41. Te3-e4 Tf4xf3 42. g2xf3 Dh4-g3+ 43. Kg1-h1 Kg8-f7 Zwarts toren dreigt in te grijpen en wit moet een stuk geven. 44. Pc4xd6+ Dg3xd6 45. Kh1-g2 Tf8-h8 46. Dd3-b3 Dd6-h2+ 47. Kg2-f1 Dh2-h1+ Wit gaf op. Hij gaat mat.

www.nrc.nl Extra columns en een dagelijks schaakprobleem.