`Alle vervuiling voortaan melden'

Op een milieuconferentie in de Oekraïense hoofdstad Kiev hebben 34 Europese ministers van Milieu de afgelopen dagen een akkoord bereikt over een protocol dat bedrijven verplicht om openbaar te maken welke vervuilende stoffen ze uitstoten.

Met het protocol krijgen burgers in het gebeid van de ECE, de Europese Commissie voor Europa van de Verenigde Naties, toegang tot gegevens over emissies van industrie en verkeer. In Nederland bestaat al een emissieregistratiesysteem. Doel van het protocol is niet alleen de bevolking te informeren, maar ook om druk uit te oefenen op vervuilende bedrijven om het productieproces schoner te maken.

De ministers zijn het ook eens geworden over de zogeheten strategische milieubeoordeling. Dit protocol verplicht de deelnemende landen tot een beoordeling van de effecten van bouwprojecten en andere plannen voor het milieu en voor de volksgezondheid. Het resultaat moet meewegen in de besluitvorming. Nederland kent al een soort milieutoets, maar het protocol gaat iets verder, doordat ook wetsvoorstellen volgens milieucriteria beoordeeld moeten worden.

In een derde protocol hebben de ministers afspraken gemaakt over de aansprakelijkheid bij grensoverschrijdende watervervuiling. In het verleden was het juridisch heel ingewikkeld om industriële waterverontreiniging na een ongeval te verhalen op een buitenlandse veroorzaker. Door die verantwoordelijkheid in wetgeving vast te leggen, zullen veel bedrijven worden gedwongen om zich voor dit soort schade te verzekeren.

Gisteren, op de laatste dag van de conferentie, vroeg de Oekraïense president Leonid Koetsjma, de rijke Europese landen om financiële steun voor Tsjernobyl. De president hield de deelnemers voor dat zijn land niet in staat was voor de dramatische gevolgen van de ontploffing van een van de reactoren in 1986 te vluchten.

Verschillende Europese landen hebben in het verleden steun toegezegd voor de bouw van twee nieuwe reactoren, een nieuwe betonnen `sarcofaag' om de ontplofte reactor (omdat de oude beschermlaag scheuren vertoont) en voor het schoonmaken van besmette grond in de omgeving van de centrale. Maar verschillen van mening over de financiering heeft geleid tot stagnatie van de hulp. Margot Wallström, eurocommissaris voor Milieu, zei in een reactie op Koetsjma's pleidooi dat de EU niet alleen moet zorgen voor een nieuwe sarcofaag, maar ook voor nieuwe reactoren die voldoen aan de hoogste veiligheidsnormen.''