Jongens jubelen in de natuur

Joel Gibb is dol op het mannenlichaam en de bijbehorende vochten. Met zijn groep The Hidden Cameras zingt hij de lof van de schepping.

Mijn gouden toverstok zwaait langs jouw gouden staaf'', zingt Joel Gibb in het openingsnummer van zijn debuut-cd (,,My golden wand waves down your golden rod''). In het tweede liedje vertelt hij over `fingering dirty holes in the dark'. Joel Gibb is openhartig over zijn belangstellingen en homoseksuele geaardheid. Op de cd worden zijn ontboezemingen in koor gezongen met zo'n drieëntwintig anderen, zodat de viering van de daad tot ons komt als gospel. De gospel van twee (of meer) mannenlichamen.

Joel Gibb woont in Bolton, een klein plaatsje even buiten Toronto. Op de ochtend dat ik hem aan de telefoon krijg, zit hij aan de keukentafel te schilderen. Gibb maakt voor zijn band The Hidden Cameras altijd zelf het art-work. Met The Hidden Cameras nam hij zijn debuut-cd op, The Smell Of Our Own. De band heeft volgens het hoesje dertien leden. Maar in de praktijk ligt het ingewikkelder: tegen dertien op de cd zijn `live' zo'n vijfentwintig muzikanten. Want een optreden is iets totaal anders dan een cd maken'', vertelt de 26-jarige Joel Gibb.

Live mogen de liedjes simpel en ruig klinken, zegt hij. ,,Zo wordt rock `n' roll nu eenmaal al zo'n vijftig jaar gespeeld. Een live-concert draait om het uitdragen van energie. Maar een cd maken is iets anders. Daarbij moet je er rekening mee houden dat de mensen inmiddels wel iets verfijnders willen horen.'' Vandaar dat de cd is bewerkt tot iets dat lijkt op een eredienst om Gods scheppingen te loven. Alsof een groepje jongemannen de natuur is ingetrokken en bij het zien van al die pastorale schoonheid spontaan in jubelzang uitbarst. De voorman wijst zijn vrienden luidkeels op de lommerrijke vergezichten, en wordt in zijn bevindingen door de hele groep bevestigend beantwoord. De een pakt zijn flügelhorn, de ander zijn viool, een derde een harp, om hun woorden kracht bij te zetten. Vitaal, lyrisch en tijdloos klinken deze Canadezen.

Gibbs natuurvrienden zijn gerekruteerd uit de kunst-scene van Toronto. ,,In Toronto zijn allerlei gelegenheden waar je semi-illegaal kunt optreden, zoals oude porno-theaters en winkelpanden. De meeste mensen die met mij in The Hidden Cameras spelen, zijn in het dagelijks leven kunstenaar. Ze schilderen, maken films of brengen performances. Als wij in de stad optreden, komen er allemaal vrienden langs die gewoon gaan meedoen. Ze dansen op het podium, of brengen een film mee om tijdens het optreden te projecteren. In Toronto kent iedereen onze reputatie. De mensen weten inmiddels dat ze zich tijdens concerten bij ons kunnen aansluiten en doen dat ook. Hoe dat in het buitenland zal gaan, moeten we nu uitvinden.''

Banieren

The Hidden Cameras toeren dezer dagen voor het eerst door Europa. Volgende week treden ze op in Nederland tijdens het Tombola-festival in Paradiso, Amsterdam, en in Ekko, Utrecht. De tour-versie van de band is weer kleiner dan die op de cd. Ook de filmprojectoren moeten thuisblijven. ,,Ik ben nu een paar banieren aan het naaien die we als achterdoek kunnen ophangen'', zegt Gibb. ,,En als we aardige mensen ontmoeten, dan kunnen die op het podium komen dansen. Wij hebben bivakmutsen en mooi ondergoed voor ze bij ons.''

De art-scene van Toronto is levendig en stimulerend, vertelt Gibb. Het was dan ook in een door vrienden opgezette galerie dat The Hidden Cameras twee jaar geleden hun eerste optreden gaven. Behalve om kunst draait het er om politiek activisme. De grootste betrokkenheid geldt `TOCAP', The Ontario Coalition Against Poverty. ,,Dat is een linkse organisatie, nogal militant. De politie houdt ze al jaren in de gaten. De leider van TOCAP breekt in bij kantoren van rechtse regeringsleiders en haalt hun bureaus overhoop.

,,In Ontario hebben we tegenwoordig een erg rechtse en conservatieve regering. Al het geld wordt weggehaald bij de zorg en de uitkeringen. Zo beginnen de voordelen die wij ten opzichte van de Amerikanen hadden, langzaam af te brokkelen. Bovendien wordt heel Toronto opgepoetst zoals ook in New York is gebeurd. Ze willen alle betaalbare woon- en atelierruimte renoveren en duur verkopen. Daar protesteren wij tegen, door benefietconcerten te organiseren en mee te lopen in demonstraties.''

Op het Tombola-festival in Paradiso zal behalve The Hidden Cameras nog een groep uit Toronto optreden: Royal City. Dit kwartet rond zanger Aaron Riches komt uit dezelfde beweging als The Hidden Cameras. En die verdiept zich blijkbaar graag in het afwijkende. Aaron Riches' gevoelige liedjes gaan over maden, bloed en plakkerige hersenen. Joel Gibbs heeft het in meerdere nummers op The Smell Of Our Own over `golden streams', zijn koosnaam voor plasseks.

Seksuele vraatzucht

Joel Gibb is homoseksueel. Maar niet helemaal van harte. Dat leren we uit de liedjes op The Smell Of Our Own, waarin hij zijn geaardheid afwisselend blijmoedig en cynisch bezingt. `Shame' bijvoorbeeld is een sneer naar de seksuele vraatzucht in homo-bars, en het `fingering foreign dirty holes in the dark' (uit `Ban Marriage') klinkt ook niet als een aanbeveling. Daartegenover staan de beschrijvingen van mannenlichamen in `The Man That I Am With My Man' en `Golden Streams', die doen denken aan de manier waarop mannen soms over vrouwen schrijven, maar vrouwen eigenlijk nooit over mannen: bewonderend en teder. Huid is van goud, haren zijn van goud, en ook plas is als goud.

Gibb beaamt dat hij ambivalent is over homoseksueel-zijn, omdat de geaardheid hem tot een specifieke gemeenschap veroordeelt. ,,Dat is een dilemma dat hetero's nooit zullen begrijpen. Als homo moet je bij een duidelijk clubje horen. Of je scheert je borsthaar en zwelgt in narcisme, of je bent een stoere vent met leren pijpen. Ik pas in geen van die groepen. Dus val ik buiten de boot. Zelfs in een grote kosmopolitische stad als Toronto zijn de mogelijkheden beperkt als je er niet op een bepaalde manier uitziet, of van een bepaald soort muziek houdt, namelijk dance.

,,Die bekrompenheid is deprimerend. Zeker als je je wel degelijk verwant voelt met de homoseksuele esthetiek, zoals ik. Ik hou van homoseksuele schilderkunst, schrijvers – die hele traditie van mannenliefde en kunst. Ik ben er trots op om homo te zijn. Daarom wil ik ook de complexiteit ervan beschrijven.''

Bizar of vies

Was Gibb altijd zo openhartig in zijn liedjes? ,,Ik heb er op geoefend. Ik moest m'n moed bijeenrapen om de dingen gewoon bij de naam te noemen. Niet dat ik moeite had om het uit te spreken, maar ik wist dat mensen er vreemd tegenaan kijken. Ze vinden je al snel bizar. Of vies. Ik ben het daar niet mee eens. Zweet, sperma, lichaamsgeuren – ik vind het mooi en fijn. Dat is het thema van onze cd: de viering van het lichaam.

,,De Amerikanen staan er om bekend, maar ook hier in Canada leeft het idee dat je je lichaam moet haten. Dat je er alleen van mag houden als je er veel geld in hebt gestopt: om het te laten veranderen, of doordat je dure kleren koopt. Dat is een treurige gedachte.''

De naam `The Hidden Cameras' komt van de homo-websites die hun bezoekers plaatjes beloven van beroemde blote sportmannen in kleedhokjes of onder de douche. Net als bij een band als het Schotse Belle & Sebastian ontzenuwt de muziek van The Hidden Cameras de expliciete inhoud. Verwijzingen naar voyeurisme, en naar de homoseksuele praktijk verliezen hun aanstootgevende kwaliteit door de muzikale stijl, die er een film van onschuld over lijkt te leggen. Gibb, die de uitbundige arrangementen en composities in zijn eentje bedenkt, noemt dit een bewuste aanpak. De ogenschijnlijke naïviteit van de muziek van The Carpenters is zijn voorbeeld: ,,Dat evenwicht tussen het ongerepte en het extreme vind ik mooi.''

De band The Hidden Cameras bestaat eigenlijk niet. Er zijn dan wel zo'n vijfentwintig betrokkenen, maar die staan nooit samen in de oefenruimte. Er is ook geen oefenruimte.

Gibb: ,,Ik schrijf de liedjes en ik bedenk wat iedereen erbij kan spelen. Dat wordt ingestudeerd, en op het moment dat we het gaan opnemen of als we gaan optreden, komen we samen. In allerlei deelverzamelingen. Bij het werk in de studio zijn ook ingehuurde muzikanten. Ik wilde bijvoorbeeld graag een harpist op de cd. Maar bij concerten heb je daar niets aan. Dan is het zo'n chaos op het toneel.

,,Als wij optreden dan zijn er niet alleen veel mensen op het podium. We ruilen ook nog eens na bijna ieder liedje van instrument. Mensen klimmen over elkaar om bij een gitaar of een toeter te komen. Anderen dansen erdoorheen, en bespelen hardhandig de tamboerijn. Ook onze optredens zijn een viering van het menselijk lichaam. Vandaar: veel lijven en veel zweet.''

`The Smell Of Our Own' is uitgebracht door Rough Trade (rtrdecd077). The Hidden Cameras spelen op 29/5 in Paradiso, Amsterdam en 30/5 in Ekko, Utrecht