`Even geen tijd voor bommen maken'

Wat gebeurt er in een gezin als een kind eindexamen doet? Hebben ouders ook examenstress? ,,We leven erg mee'' Maar ,,nervositeit bestaat niet in de familie.''

Twee weken geleden is Loes Buijze (18) nog op vakantie geweest. Met een aantal vrienden in een caravan op Goeree-Overflakkee. Een soort `leervakantie'. Eenmaal in de caravan kwam er van studeren weinig terecht. ,,Lekker in een caravan `leren'. Je weet wel hoe dat gaat'', zegt haar vader Job, civiel ingenieur in Den Haag.

,,We leven wel heel erg mee'', zegt Addie, de moeder van Loes. ,,Maar we hoeven nooit iets te doen. Ik heb nog nooit iets uitgelegd'', vult Job aan.

,,Wiskunde is ook veel te moeilijk voor m'n vader om te snappen'', lacht Loes. Job: ,,Ik ben goed in exacte vakken, mijn vrouw in talen. Loes in allebei.''

,,En beter dan wij'', denkt zijn vrouw.

Job: ,,Dat zou ik niet willen zeggen.''

Loes doet vwo-examen aan het gereformeerde Gomarus College in Groningen, profiel Natuur en Techniek met als extra vak Latijn. Een heerlijke periode vindt ze de examenweken. Alleen aan wiskunde moest ze nog wat doen, verder heeft ze haar huiswerk aardig bijgehouden, waardoor de examens vooral een kwestie van ,,een beetje opfrissen'' zijn. Precies de manier waarop haar ouders ook door de examenperiode rolden. ,,Leren heeft nu geen zin meer. Je moet het voor de examens op een rijtje hebben'', zegt Job. Nervositeit is het gezin vreemd. ,,Dat bestaat niet in de familie'', zegt Addie.

Ze heeft precies ingecalculeerd wat ze voor elk vak kan halen om het met een voldoende af te kunnen sluiten. ,,Ik sta er redelijk voor. Wiskunde is nog moeilijk, daar sta ik een 6,3 voor. Latijn is het verwaarloosde kindje, een 5,9.''

,,Dat heb je me nooit verteld'', zegt haar vader verbaasd.

Loes: ,,Dan had je beter op mijn rapport moeten kijken.''

Volgens haar moeder speelt de gezelligheid de laatste tijd een grote rol op school. ,,Dat scheelt toch zeker een punt per vak'', denkt haar vader.

Na een periode van anderhalf jaar in Singapore, waar haar vader aan een project voor Shell werkte, stroomde Loes in de vijfde klas vwo in. Een voordeel volgens haar vader daarvan was dat ze niet bij ,,de eerste lichting proefkonijnen'' van de tweede fase zat. Maar hoewel hun dochter de kinderziektes van dit systeem bespaard zijn gebleven, hebben de ouders zo hun bedenkingen bij de in 1999 ingevoerde tweede fase.

,,Ze moeten alles zelf uitzoeken. Geef toch gewoon les en laat ze leren, denk ik dan'', zegt Addie.

Job: ,,De inhoud is ook verschraald. Natuur- en scheikunde zijn samengevoegd. Wat is er dan nog van overgebleven?''

Loes heeft ook kritiek, maar ziet tevens voordelen. ,,De tweede fase kweekt luie leerlingen. Je doet weken niks, leest voor een toets nog even de notities, zorgt dat je het belangrijkste snapt en je hebt een voldoende.'' Als voorbeeld noemt ze wiskunde, waarvan je met behulp van de notities het sommenmaken kunt overslaan. Het systeem behoeft nog enige perfectie, als het aan haar ligt. ,,Ze zitten je nu nog half achter je broek en laten je half zelfstandig werken. Beter is leerlingen helemaal hun eigen gang laten gaan.''

Eigenlijk kampt Loes maar met één probleem, ze weet niet wat ze hierna wil gaan doen. ,,Het moet dynamisch zijn. Veel op pad, niet op kantoor.'' De test voor straaljagerpiloot is ze niet doorgekomen, maar ze probeert het volgend jaar weer. In Singapore heeft ze een jaar Chinees gehad. ,,Ook wel leuk'', maar niet om te studeren. Daarnaast heeft ze nog een grote hobby: scheikunde. Vooral bommenmaken vindt ze leuk. ,,Maar daar kan je niet zoveel mee. De explosievenopruimingsdienst, maar dan moet je ze opruimen. Dat is niks. Blijft terrorist over'', lacht ze.

Haar fascinatie voor explosieven begon dit jaar met een project voor scheikunde, waar ze leerde kruit te maken om vervolgens een vuurpijl te fabriceren. In de schuur heeft ze een soort maalmachine gebouwd, waarmee ze nu ook thuis kruit kan maken: koolstof van de barbeque, 25 kilo chilisalpeter uit een tuincentrum en zwavel van een bereidwillige apotheker. Bij een bouwmarkt kocht ze wat stalen buizen. ,,Het kruit flink aanstampen. De pijp dichtmaken met een schroefdraaddop, lont er in en je hebt een prachtige staafbom.''

Het liefst zou ze een compleet laboratorium tot haar beschikking hebben, zodat ze zich aan een kneedbom zou kunnen wagen. ,,Met aceton en andere rommel, dan wordt het gevaarlijk, maar het zou me erg leuk lijken. Helaas heb ik er op dit moment niet zoveel tijd voor.''

Als voorbereiding op een studiekeuze gaat Loes volgend jaar, op verzoek van haar ouders, een basisjaar aan de Evangelische Hogeschool in Amersfoort volgen. Haar ouders hopen dat ze daar ,,op grond van de bijbel'' keuzes leert maken, wat ze van huis uit ook proberen mee te geven. Addie: ,,Een stukje voorbereiding op wat je in de maatschappij tegenkomt.''

Echt leuk vindt Loes het niet, ,,een hoop kulvakken'', maar ze is inmiddels aan het idee gewend. ,,Er gaan wel meer mensen heen die ik ken. En het schijnt dat Six Flags in de buurt is.''