De zittende klasse

Recessie? Dat is een werkloze kantoorstoel.

Deze week ging Emmein op de fles, een kleine leverancier van kantoormeubilair. De kantoorstoel is een schopstoel. Het kantoor is de moderne economie in een notendop. Nederland is geen land (meer) van rokende schoorstenen en ploegende boeren, maar van snelweg-kantoren en zakelijke dienstverleners. De boeren liepen, de arbeiders stonden achter de lopende band. Maar witte boorden zitten.

Maar door de economische krimp zitten zij steeds vaker thuis. Deze week meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek dat de werkloosheid rap oploopt, de afgelopen twaalf maanden met 35 procent, naar 392.000 mensen eind april. Bovendien is de jarenlange groei van de totale werkgelegenheid sinds het begin van dit jaar omgeslagen in een afname.

De markt voor lease-auto`s, een kenmerkende beloningsvorm voor witte boorden, zegt nog niets van de terugslag te merken. Maar Buhrmann, mondiaal marktleider in de verkoop van kantoorartikelen, meldde in het eerste kwartaal een teruggang in Europa. In de Verenigde Staten begon de omzet twee jaar geleden al te haperen toen de internet-luchtbel met een klap eindigde en de eerste ontslaggolven veroorzaakte.

Wie koopt nu nieuwe kantoormeubels? Tweeëneenhalf jaar geleden vochten beleggers en speculanten nog op de effectenbeurs om eigenaar te mogen worden van Ahrend en Samas, twee leveranciers van kantoorartikelen. Het duo wilde fuseren. Grote broer Buhrmann deed een vijandig bod. Twee superbeleggers, HAL en de familie Brenninkmeijer, gingen daarover heen en kochten Ahrend. Samas verkocht zijn divisie kantoorartikelen aan Buhrmann.

Dat waren andere tijden. Samas draaide het afgelopen boekjaar (per 31 maart) met verlies. Uit het laatste jaarverslag van HAL blijkt dat de omzet van Ahrend vorig jaar is gedaald. Ahrend nam ook een voorziening van 24 miljoen euro, ruim de hele brutowinst, voor het faillissement van Mauser, een Duitse meubelfabriek die begin 2000 was aangeschaft.

Zo planten de reorganisaties en tegenvallers zich door de economie voort en werkgevers en werknemers anticiperen daar op. Minder kantoorspullen, meer leegstand, een winstwaarschuwing van ingenieursbureau Grontmij, minder automatiseringswerk, winstwaarschuwing van Ordina, minder papierwerk, een winstalarm van papierfabriek Crown van Gelder, minder groei voor bedrijfscateraars, bezuinigende consumenten verkiezen prijsbrekers boven Albert Heijn, minder werkende moeders, minder groei van kinderopvangplaatsen, minder lange files, dalend geboorte-overschot, minder kinderstoelen.