Calvinistische katholiek pakt hoofdpijndossiers aan

Burgemeester Gerd Leers van Maastricht genoot al eens eerder landelijke bekendheid. Dat was begin jaren negentig. Toen verdedigde hij als Tweede-Kamerlid voor het CDA de Betuwelijn. Hij verscheen er regelmatig voor op tv, maar vaker nog in zaaltjes waar hoorzittingen werden gehouden. Politici werden er uitgemaakt voor alles wat mooi en lelijk is.

Leers luisterde goed naar de bezwaren, maar liet zich niet van zijn stuk brengen. Integendeel: beroemd is de foto waarvoor hij vergenoegd poseerde naast een manshoge stapel rapporten over de omstreden spoorlijn. De boodschap was: ik sta voor mijn zaak, want het is een goede zaak. Dat de Tweede Kamer uiteindelijk met de Betuwelijn akkoord ging, kwam grotendeels door zijn vasthoudendheid.

De term wendbare politicus die in de jaren daarna wel werd gebruikt om hem te karakteriseren, had alles te maken met zijn scepsis over de financiering van het megaproject. Daar wilde hij van meet af aan meer zekerheid over dan werd verschaft door toenmalig CDA-minister Hanja Maij-Weggen (Verkeer en Waterstaat). Maar zijn twijfel aan de door hem zo vurig bepleite spoorlijn begon pas op te vallen toen zijn partij in de oppositie was beland. Toen werd hem verweten een katholieke draaikont te zijn.

Gerardus Bernardus Maria Leers (51) werd geboren in Kerkrade. Hij volgde onderwijs op een pensionaat in Weert en aan het bisschoppelijk college te Roermond. Maar na twaalf jaar Kamerlidmaatschap (1990-2002) lijkt hij in de zuidelijke bestuurscultuur waar zijn wortels liggen juist uit de toon te vallen. Van `slappe knieën' via Pim naar `rechte rug' kopte deze week De Limburger boven een enthousiast artikel over `de nieuwe tijdgeest' en de `compleet andere wind' op het stadhuis sinds daar een nieuwe burgemeester zit.

Het artikel ging over Leers' harde opstelling, die duidelijk werd door zijn subsidieweigering aan voetbalploeg MVV en de politie-inval in woonwagenkamp De Vinkenslag. Eindelijk was er iemand opgestaan die ,,zich niet liet intimideren'' en de ,,Maastrichtse hoofdpijndossiers'' met ,,een rechtlijnige houding'' oppakte. Volgens De Limburger ,,regent het uit de stad complimenten voor de lefgozer-burgemeester''. Zeker is dat de gemeenteraad als één man achter hem staat.

Wie met Leers heeft samengewerkt in zijn drie periodes als Tweede-Kamerlid verbaast zich niet. ,,Een calvinistische katholiek'', zegt Jaap Jelle Feenstra, Leers' PvdA-kompaan in de Commissie Verkeer en Waterstaat. ,,Leers is niet echt paaps. Hij past meer in de christelijk-sociale vleugel van zijn partij. Hij wil de samenleving emanciperen. En aan de doelen die hij daarvoor formuleert, houdt hij vast.'' Ook als het bereiken van die doelen problemen oplevert. ,,Leers doet dingen omdat hij vindt dat het moet. En dan heeft hij de moed daarvoor te staan'', zegt Willem Hombrink, als `projectleider Betuweroute' van de provincie Gelderland één van Leers' tegenstrevers. Voormalig PvdA-Kamerlid Rob van Gijzel: ,,Leers durft zijn nek uit te steken. Hij laat zich niet primair door partijpolitiek leiden.''

Van Gijzel en Leers stonden aan de wieg van de parlementaire enquête bouwnijverheid, waarvoor ze gezamenlijk, en aanvankelijk buiten het licht van de publiciteit, materiaal verzamelden. Leers beet zich erin vast, ,,zoals hij zich altijd in een onderwerp vastbijt'', zegt Pieter Jan Biesheuvel, indertijd als CDA-Kamerlid voorzitter van de Commissie Verkeer en Waterstaat. ,,En als hij dan het hele dossier beheerst, de voors en tegens heeft afgewogen en zich heeft verzekerd van draagvlak, laat hij niet meer los. En dan is hij ook niet bang, nee.''