Zoekmachine vindt succes

Zoekmachine Google beleeft een onstuitbare opmars. Een Nederlandse vestiging van het bedrijf opent over een paar weken zijn deuren. Adverteerders zijn enthousiast. `De helft van onze omzet komt via Google binnen.'

Vrijwel geen cent uitgegeven aan reclame en toch in drie jaar een wereldmerk opbouwen. Het lijkt schier onmogelijk, maar met internet en mond-tot-mond-reclame is het mogelijk. Google, wereldwijd en in Nederland de meest gebruikte zoekmachine, levert het bewijs. De naam Google is hard op weg om een plaats te veroveren tussen ijzersterke merken als Coca-Cola, Sony en Microsoft. Er is één cruciaal verschil. Google is nog geen vier jaar oud, de andere merken bestaan al minimaal 25 jaar.

Google lijkt met een onstuitbare opmars bezig. Bijna zes op de tien internetgebruikers wereldwijd gebruikt de software van Google, zo werd vorige week bekend. De Nederlandse versie van de website is sinds november 2001 in de lucht. Nu, anderhalf jaar later, bezoeken ruim twee miljoen mensen per maand de website en behoort Google daarmee tot de vijf best bezochte internetplekken van Nederland. `Googelen', iets intikken bij de zoekmachine, wordt steeds vaker als werkwoord gebruikt. Over enkele weken opent Google in Amsterdam een verkoopkantoor.

Google symboliseert de hoop in de internetsector. Het Amerikaanse bedrijf is in particuliere handen en maakt volgens het management sinds negen kwartalen winst. Het voegt zich daarmee in een karig rijtje van winstgevende internetbedrijven als veilingsite Ebay, internetportaal Yahoo en winkelier Amazon. Zakenbankiers glimmen bij de gedachte het bedrijf naar de beurs te kunnen brengen, om hiermee het startsein te geven voor herstel van de internetsector.

Wie de site van Google bezoekt ziet een scherm met een toonbeeld van rust en simplisme. De Nederlandstalige website bevat niet meer dan 44 woorden. Er flikkeren geen reclames op. En wie Google, de wiskundige term voor het getal 1 met daarachter honderd nullen, aan het werk zet, zal vooral de snelheid opmerken. Doorgaans hebben gebruikers binnen een halve seconde resultaat. ,,En een relevant resultaat'', zegt analiste Hellen Omwando van Forrester, een bureau gespecialiseerd in technologie-onderzoek. ,,Dat is bij veel andere zoekmachines wel anders.''

Geld komt bij Google, opgericht door twee Harvard-studenten informatica, Sergey Brin en Larry Page, nu respectievelijk 29 en 30 jaar oud, langs twee lijnen binnen. De grootste geldstroom is volgens Omwando afkomstig van advertenties, daarnaast komt er geld binnen via het licenseren van de software aan bedrijven die een zoekfunctie op hun eigen website willen.

Google heeft voor de advertenties een speciale vorm bedacht. Opflikkerende reclame-uitingen zijn taboe. Wie een zoekopdracht uitvoert, ziet boven en rechts van de resultaten zogeheten sponsored links. Gebruikers kunnen op deze links doorklikken naar websites die te maken hebben met de resultaten van de zoekopdracht. Bedrijven betalen Google een bedrag als gebruikers op een sponsored link klikken. Vraag is bij welk zoekresultaat het door het bedrijf gewenste sponsored link in beeld komt. Bedrijven kunnen daarvoor een zoekterm kopen via een online veilingssysteem.

Frans Wiersma, directeur van de Nederlandse website www.knivesandtools.com, heeft op dit moment de merknaam Surefire in handen. Surefire is een fabrikant van hoogwaardige zaklantaarns. Wie `Surefire' intikt als zoekopdracht krijgt boven de resulaten een sponsored link te zien van knivesandtools. Als een gebruiker vervolgens klikt op deze sponsored link moet Wiersma een bedrag aan Google betalen, op dit moment tussen de 20 en 80 dollarcent per klik – een precies bedrag wil hij niet geven om de concurrentie niet wijzer te maken. Wie meer overheeft voor de merknaam Surefire, zal knivesandtools van die bovenste plek verdringen. Dat kan dagen of weken duren, maar ook een uur later het geval zijn.

Voor Wiersma is Google van essentieel belang. ,,Ongeveer de helft van de omzet van ons bedrijf komt via Google binnen'', vertelt hij. ,,Daar zijn we tevreden over, hoewel je voortdurend de prijs per klik in de gaten moet houden om te kijken of je geen verlies draait.'' Wiersma zegt tegenwoordig ongeveer 2.500 euro per maand kwijt te zijn. En dat verklaart de explosieve groei van Google. Afgelopen jaar is de omzet van het in Silicon Valley gevestigde bedrijf geklommen tot 300 miljoen dollar (257 miljoen euro), drie keer zo hoog als een jaar eerder.

Google vormt intussen een serieuze bedreiging voor andere zoekmachines, zowel nationaal als internationaal. Het Nederlandse Ilse werd in oktober vorig jaar gepasseerd wat betreft bezoekersaantallen, zo blijkt uit gegevens van Nielsen NetRatings. Eerder gingen in Nederland Lycos en Yahoo voor de bijl. Het volgende slachtoffer lijkt msn.nl van niemand minder dan Microsoft, het grootste softwarebedrijf ter wereld. Maar of Bill Gates zich laat verslaan, betwijfelt analiste Omwando van Forrester. ,,Microsoft is altijd gevaarlijk, ook voor Google.''